مهندسی کشاورزی - دامپروری

دانلود فرمت word : دانلود پایان نامه ارشد رشته کشاورزی : سنجش سطوح پایداری نظام زراعی شالیکاران شهرستان رشت

گرایش  مدیریت کشاورزی

با عنوان :  سنجش سطوح پایداری نظام زراعی شالیکاران شهرستان رشت

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد رشت

 دانشکده كشاورزي

گروه آموزشی مديريت كشاورزي

 پایان­نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد ((M.Sc.

رشته: مهندسی کشاورزی گرایش مدیریت کشاورزی

عنوان:

سنجش سطوح پایداری نظام زراعی شالیکاران شهرستان رشت

استاد راهنما:

دکتر زهرا امیری

استاد مشاور:

دکتر محمد صادق اللهياري

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

   عنوان        صفحه

فصل اول: کلیات پژوهش …..1

1-1- مقدمه. 2

1-2- اظهار مسئله. 3

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش.. 4

1-4- اهداف پژوهش.. 6

1-4-1- هدف کلی.. 6

1-4–2- اهداف اختصاصی.. 6

1– 5- سوالات پژوهش.. 6

1– 6- محدوده پژوهش.. 6

1– 6-2- محدوده زمانی.. 6

1– 6-2- محدوده مکانی.. 6

1– 6-3- محدوده موضوعی.. 6

1-7- محدودیت پژوهش.. 6

1-8- واژگان کلیدی.. 7

فصل دوم: مرور منابع ….9

2-1- مقدمه. 10

2-2- بخش اول: توسعه پایدار کشاورزی.. 10

2-2-1- توسعه. 10

2-2-2- مفاهیم توسعه پایدار : 11

2-2-3- تحول در توجه و در نظر داشتن توسعه پایدار. 13

2-2-4- توسعه پایدار در ایران. 14

2-2-5- مفاهیم کشاورزی پایدار. 14

2-2-6- سیر تکاملی کشاورزی پایدار. 15

2-2-7- شالیکاری.. 16

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

2-3- بخش دوم: شاخص­های کشاورزی پایدار و سنجش پایداری.. 17

2-3-1- مقدمه. 17

2-3-2- تعاریف شاخص: 18

2-3-3- ویژگی­ها و اهداف شاخص…. 18

2-3-4- شاخص­های توسعه پایدار. 19

2-3-4- شاخص در کشاورزی پایدار. 20

2-3-5- سنجش پایداری.. 27

2-3-5-1- روش تاپسیس… 30

2-3-5-2- تاپسیس فازی.. 30

2-3-5-3- تحلیل رگرسیون. 31

2-3-5-4- تحلیل عاملی.. 31

2-3-5-5- تحلیل خوشه ای.. 31

2-3-5-6- روش وایکور. 31

2-4- بخش سوم: پیش­نگاشته­ها 32

2-4-1- مطالعات انجام شده در ایران. 32

2-4-2-مطالعات انجام شده در سایر کشورهای جهان. 37

2-5- بخش چهارم: چارچوب نظری.. 43

فصل سوم:…….44

روش­شناسی پژوهش ……45

3-1- مقدمه. 46

3-2- موقعيت جغرافيايي منطقه مورد مطالعه. 46

3-2-1- موقعیت جغرافیایی شهرستان رشت… 46

3-3- روش پژوهش.. 48

3-4 جامعه و نمونه آماری.. 48

3-4-1 جامعه آماری.. 48

3-4-2 حجم نمونه. 48

3-4-3- روش نمونه­گیری.. 49

3-5 متغیرهای پژوهش.. 49

3-6- تعاریف عملیاتی متغیرهای پژوهش.. 52

3-6-1- ویژگی­های فردی.. 52

3-6-2- ویژگی­های نظام زراعی.. 52

3-6-3- ابعاد اکولوژیکی.. 52

3-6-4- ابعاد اقتصادی.. 52

3-6-5- ابعاد اجتماعی.. 52

3-6-5-1- میزان مشارکت در کلاس­های آموزشی و ترویجی کشاورزی پایدار. 53

3-6-5-2- شرکت در کارهای گروهی و جمعی.. 53

3-6-5-3- مشارکت اجتماعی.. 53

3-6-5-4- دانش کشاورزی پایدار. 53

3-6-5-5- ميزان رضايت شغلي.. 54

3-6-5-6- خوداتکایی.. 54

3-6-5-7- امنیت اجتماعی.. 54

3-7- روش گردآوری داده­ها 54

3-7-1- مطالعه اسنادی و کتابخانه­ای…….54

3-7-2- جستجو از طریق منابع الکترونیکی ……55

3-7-3- مطالعه میدانی ..55

3-8- ابزار پژوهش… 55

3-9 روايی و پایايی ابزار اندازه­گیری.. 57

3-9-1 اعتبار (روایی) ابزار اندازه­گیری.. 57

3-9-2- قابلیت اعتماد (پایائی) ابزار اندازه­گیری.. 58

3-10- روش تجزیه و تحلیل داده­ها 59

3-10-1- آمار توصیفی.. 59

3-10-2- آمار استنباطی.. 59

3-10-2-1- تاپسیس… 59

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده­ها62

4-1- مقدمه. 63

4-2- یافته­های توصیفی.. 63

4-2-1- ویژگی­های فردی.. 63

4-2-2- ویژگی­های نظام زراعی.. 65

4-2-2- ویژگی ابعاد اکولوژیکی.. 66

4-2-3- ویژگی ابعاد اقتصادی.. 67

4-2-3- ویژگی ابعاد اجتماعی.. 68

4-6- میانگین شاخص­ها: 72

4-3- یافته­های استنباطی.. 73

فصل پنجم ..…… 77

بحث، نتیجه­گیری و پیشنهادها ..78

5-1- اختصار. 79

5-2- يافته‌هاي تحقيق.. 80

5-2-1- یافته­های توصيفي.. 80

5-2-2- یافته­های استنباطی.. 85

5-2-2-1- نتایج رتبه­بندی تاپسیس از شاخص­های اکولوژیکی.. 85

5-2-2-2- نتایج رتبه­بندی تاپسیس از شاخص­های اقتصادی.. 86

5-2-2-3- نتایج رتبه­بندی تاپسیس از شاخص­های اجتماعی.. 86

5-2-2-4- نتایج رتبه­بندی کل تاپسیس از شاخص­های اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی.. 86

5-2-3- بحث… 86

5- 2-3-1- بحث در شاخص­های اکولوژیکی.. 86

5-2-3-2- بحث در شاخص­های اقتصادی.. 87

5-2-3-2- بحث در شاخص­های اجتماعی.. 88

5-3- پیشنهادهای پژوهش حاضر. 89

5-4- پیشنهادهایی برای تحقیقات آتی.. 90

منابع و ماخذ. 91

پیوست­ها …100

پرسشنامه ……….102

چکیده

هدف اين تحقيق توصيفي- پیمایشی، سنجش سطوح پایداری نظام شالیکاری شهرستان رشت در ابعاد اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی می­باشد. برای تحقق این هدف شاخص­های پایداری در ابعاد اکولوژیکی (11 شاخص)، اقتصادی (11 شاخص) و اجتماعی (7 شاخص) پس از مرور منابع مورد بهره گیری قرار گرفت. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه شالیکاران شهرستان رشت (84772N=)، بودند که حجم نمونه با بهره گیری از جدول کرجی مورگان تعیین گرديد (400n=)، که این تعداد با روش نمونه­گیری خوشه­ای، انتخاب شدند و در نهایت 370 پرسشنامه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه محقق ساخته بود. روايی محتوايی آن توسط نظرات اصلاحی متخصصین تامین شدو پایایی ابزار پژوهش بر اساس آلفای کرونباخ 78/0 محاسبه گردید. تجزیه و تحلیل داده­ها با بهره گیری از نرم­افزارهای SPSS19 و Excel2013 براي تكنيك تاپسيس در دو سطح آمار توصیفی و استنباطی صورت گرفت. رتبه­بندی پایداری کل و به تفکیک سه بُعد اکولوژیکی، اقتصادی و اجتماعی با روش تاپسیس محاسبه گردید. نتایج رتبه­بندی نشان داد که به ترتیب بخش­های خشکبیجار، خمام، رشت، لشت نشا، کوچصفهان دارای سطح پایداری بهتری بودند و در نهایت بخش سنگر نیز در رتبه آخر قرار گرفت. در بُعد اکولوژیکی بخش خمام در رتبه نخست قرار گرفت و رتبه آخر را بخش سنگر به خود اختصاص داد. در بعد اقتصادی بخش خشکبیجار در رتبه نخست و رتبه آخر را بخش سنگر به خود اختصاص داد و در بُعد اجتماعی بخش خشکبیجار در رتبه نخست و رتبه آخر را بخش سنگر به خود اختصاص داد.

واژه­های کلیدی: کشاورزی پایدار، توسعه پایدار، شاخص، ابعاد اکولوژیکی، ابعاد اقتصادی، ابعاد اجتماعی، تاپسیس

فصل اول

کلیات پژوهش

-1- مقدمه

توسعه پایدار[1] و مستمر هر کشوری وابسته به پایداری نظام کشاورزی آن کشور بوده و به معني ارايه راه حل­هايي پیش روی الگوهاي فاني كالبدي، اجتماعي و اقتصادي توسعه مي باشد كه بتواند از بروز مسايلي همچون نابودي منابع طبيعي، تخريب سامانه­هاي زيستي، آلودگي جهاني، تغيير اقليم، افزايش بي رويه جمعيت، بي عدالتي و پايين آمدن كيفيت زندگي انسانها در حال و آينده جلوگيري كند. بنابراين توسعه پايدار تحولي می باشد مواجه با تامين نيازهاي امروزي بدون از بين بردن قابليت­هاي نسل آينده در تامين نيازهايشان. در واقع يك تحول، زماني پايدار می باشد كه محافظ محيط و مولد فرصتها باشد (بدرقه و همكاران، 1389).

مفاهیم توسعه پایدار و کشاورزی پایدار[2] در دو دهه اخیر وارد فرهنگ توسعه اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی دنیا شده، و به سرعت توجه اندیشمندان و برنامه­ریزان را به خود جلب نموده می باشد. توسعه به معنای استنتاج و استخراج توانمندی­ها و امکانات بالقوه می­باشد، بدین مفهوم که وضعیتی پیشرفته تر و یا موثرتر حاصل گردد، و وضعیت موجود را ارتقاء و بهبود بخشد. واژه پایداری، استمرار و ثبات را در ذهن تداعی می­نماید (خورسندی، 1386). در سال­های گذشته افزایش نگرانی­های جهانی درمورد عواقب و اثرات جانبی فعالیت­های سیستم کشاورزی متداول بر محیط و جامعه، منجر به پیشنهاد نظام کشاورزی خاصی تحت عنوان ” کشاورزی پایدار ” شده می باشد. کشاورزی پایدار، نوعی نظام کشاورزی با ملاحظات زیست محیطی و با در نظر داشتن منافع اقشار ضعیف جامعه می باشد که هدف آن بهبود کارآیی اقتصادی، کیفیت محیطی و مسئولیت­پذیری اجتماعی می باشد (احمدی­نژاد، 1390).­

امروزه در نظر داشتن کشاورزی پایدار و چگونگی تحقق آن از مسائل روز کشاورزی می­باشد در این راستا هدف کلی این پژوهش سنجش سطوح پایداری نظام زراعی شالیکاران شهرستان رشت می باشد. شهرستان رشت مانند مناطقی می باشد که دارای شرایط مناسب اقلیمی و جغرافیایی می­باشد و شالیکاری به عنوان منبع اصلی تامین درآمد و فرصت­های اشتغال، بستر مناسبی را برای توسعه پایدار کشاورزی فراهم خواهد نمود و همچنین بایستی تهدیدهای پیش­روی توسعه پایدار کشاورزی را مشخص نمود تا نسبت به تدوین برنامه­های واقع بینانه برای بهبود پایداری در بخش کشاورزی اقدامات لازم صورت گیرد.

مطالعه منابع و تحقیقات نشان می­دهد، به مقصود سنجش پایداری می­بایست به یک اصل مهم و اساسی توجه نمود و آن این می باشد که بایستی شاخص­های مناسب و پوشش دهنده ابعاد مختلف پایداری کشاورزی را شناسایی نمود، شاخص­هایی که روایی و پایایی لازم را در این زمینه داشته باشند (تقدیس و بسحاق، 1391). هم اکنون برای سنجش و ارزیابی میزان پایداری در ابعاد مختلف، روش­ها و مدل­های گوناگونی هست و در این پژوهش از روش تاپسیس بهره گیری شده می باشد که این روش از مدل­های تصمیم­گیری کاربردی می­باشند.

نتایج پژوهش می­تواند تغییرات زیادی را در رهیافت­ها، سیاست­ها و راهکارهای بخش­های گوناگون اقتصادی، اجتماعی و سیستم کشاورزی و وزارت جهاد کشاورزی و پژوهش و ترویج کشاورزی و سایر سازمان­های مرتبط با توسعه­کشاورزی و توسعه­روستایی در راستای دستیابی به توسعه پایدار کشاورزی ایجاد کند و همینطور آگاهی و حساسیت روزافزون کارشناسان و مردم را نسبت به ضرورت ایجاد تغییرات نشان ­دهد.

1-2- اظهار مسئله

       در سال­های اخیر، نگرانی­هایی در سطح جهان درمورد عواقب و اثرات بعضی از فعالیت­های کشاورزی بر محیط­زیست و جامعه ابراز شده می باشد. این نگرانی­ها، بسیاری از محققین را برآن داشته تا به فعالیت­های کشاورزی چه در کشورهای صنعتی و چه در کشورهای در حال توسعه نگاهی عمیق­تر و دقیق­تر داشته باشند و تنگناهای تکنیکی و اجتماعی را بهتر تشخیص دهند و راه­هایی را برای مقابله با معضلات ناشی از کشاورزی عرضه کنند. (داودی و مقصودی، 1390).

در شرایطی که هر سال جمعیت کشور و تقاضا برای مواد غذایی رو به افزایش می باشد، حفظ و پایداری منابع طبیعی تولید کننده مواد غذایی امری ضروری و یک وظیفه ملی بوده و پایداری منابع زراعی یک اصل مهم در کشاورزی پایدار متکی بر روش­هایی می باشد که در آن سموم و کودهای شیمیایی و به مقدار کم و به گونه بهینه بهره گیری ­گردد(صدیقی و روستا،1381).

امروزه آن­چه از پیکار بشر با طبیعت به جا مانده می باشد، انفجار جمعیت، کاهش تنوع زیستی، آلودگی محیط زیست، نبود عدالت اجتماعی و امنیت غذایی می باشد. پس توجه جدیدی در ارتباط با بهره­برداری از منابع طبیعی جهت تولید موادغذایی و نیز جنبه­های زیست محیطی مطرح شده می باشد. تجدید نظر در نظام­های متداول ضروری می­باشد. بدین ترتیب، تحق کشاورزی پایدار به عنوان راهی برای مقابله با معضلات مزبور اجتناب­ناپذیر می باشد که منابع آب و خاک و ذخایر گیاهی از امور زیربنایی پایداری کشاورزی و توسعه پایدار هستند. اگر خواهان رسیدن به توسعه پایدار هستیم بایستی بیش از هر چیز به منابع و پایداری آن­ها توجه کنیم (نسیمی، 1383).

در واقع کشاورزی پایدار در برابر مساله عمده­ای که در کشاورزی متعارف هست، مطرح شده می باشد و آن ناپایداری کشاورزی متعارف می­باشد. با در نظر داشتن نگرانی­های موجود بایستی زمینه را جهت حرکت، به سوی نظام­های کشاورزی پایدار فراهم نمود. نظام پایدار در کشاورزی در حقیقت نوعی راهبرد مدیریتی می باشد که بتواند کشاورز را در انتخاب صحیح ارقام و واریته­های مورد کشت، حاصلخیزی خاک، اجرای روش­های مناسب شخم، در توالی قرار دادن مناسب گیاهان برای کاهش هزینه­های مربوط به نهاده­های مصرفی، به حداقل رساندن اثرات سوء بر محیط زیست، تامین پایداری در تولید و ایجاد سودآوری یاری نماید (کلانتری و همکاران، 1388). کشاورزی پایدار در جواب نگرانی­های محیطی و اثرات کشاورزی سنتی به وجودآمده می باشد (Walter,2006). این موارد باعث شده تا در طی دهه­های گذشته آگاهی فزاینده­ای نسبت به نامناسب بودن کشاورزی متعارف پدید آید و کوشش­های فراوانی در زمینه­های تحقیقاتی، ترویجی و سیاستگذاری کشاورزی برای دستیابی به یک نظام پایدار در کشاورزی صورت گیرد (کوچکی وهمکاران، 1386).

از آن­جا که توسعه پایدار کشاورزی به معنای ایجاد تحولی کیفی و بنیادی در ساختار کشاورزی موکول به شناخت و نهادمندی نظام­های بهره­برداری بهینه و مناسب می­باشد، بدیهی می باشد که شناخت وضعیت پایداری نظام زراعی باعث می­گردد که از وضعیت موجود به وضعیت مطلوب نزدیک­تر شویم. مطالعه و ارزیابی عملکرد نظام زراعی و شناسایی نقاط قوت و ضعف آن­ها در دستیابی به توسعه کشاورزی پایدار کمک خواهد نمود و بر این اساس می­توان راه­کارها و برنامه­ریزی متناسب و منطقی در قبال دستیابی نظام­های زراعی شالیکاری به کشاورزی پایدار فراهم ساخت. زیرا که برای پی­ریزی مطمئن­تر مسئله­ی پایدارسازی، ارزیابی و شناخت علمی پایداری نظام­های بهره­برداری، ابعاد اصلی آن، عوامل مرتبط با آن و ترسیم وضعیت مطلوب و انتخاب مناسب­ترین راه­های ممکن برای حرکت از وضع موجود به وضع مطلوب ضروری می باشد (ایروانی و دربان آستانه،1383).

استان گیلان یکی از مهم­ترین مناطق برنج­خیز کشورمان می باشد که شالیکاری زراعت عمده آن محسوب می­گردد نتایج این پژوهش می­تواند به برنامه­ریزان و نهادهای اجرایی مربوطه کمک کند که به یکی از سیاست­های بخش کشاورزی که پایداری آن می باشد دست یابند.

1-3- اهمیت و ضرورت پژوهش

مانند بخش­هایی که در توسعه کشورها و مناطق همواره مدنظر می باشد، بخش کشاورزی می باشد که به دلیل تامین نیازهای غذایی کشور، از اهمیت بالایی برخوردار می باشد. این در حالی می باشد که در سال­های اخیر، معضلات و معضلات روستاهای کشور باعث مهاجرت بی­رویه، فقر گسترده، بیکاری فزاینده، ضایعات بالای محصولات کشاورزی وکاهش درآمد روستاییان در مناطق روستایی شده می باشد (رهنما، 1385). دستیابی به توسعه پایدار نیازمند برنامه­ریزی و مدیریتی هم­جهت با پتانسیل­های موجود در منطقه می­باشد (پناهی­فر و همکاران، 1388). توسعه کشاورزی بدون توجه پایداری به آن موجب بروز مشکلاتی گردیده می باشد که مصرف بی­رویه­ی مواد شیمیایی و تخریب محیط زیست از عمده­ترین آنهاست (پیشرو و همکاران، 1388).

امروزه همه عقیده دارند که برای کشاورزی متعارف به سبب زیان­ها و صدماتی که به محیط زیست و منابع پایه وارد می­کند بایستی جایگزین مناسبی پیدا نمود که همان کشاورزی پایدار می باشد (علایی و همکاران، 1387). بشر نیازمند دستیابی به نظام­هایی می باشد که ضمن برخورداری از پویایی اقتصادی، بتواند موجب بهبود وضعیت محیط زیست و بهره گیری بهینه از منابع موجود شده و همچنین در تامین نیازهای غذایی بشر و در ارتقاء کیفیت زندگی جوامع بشری تأثیر بسزایی داشته باشد. نظام کشاورزی پایدار در واقع یک نظام سودمند، مستمر و متکی بر حفظ منابع طبیعی می­باشد. این شیوه کشاورزی، اقتصادی­ترین و در عین حال سودمندترین نحوه بهره گیری از انرژی­های طبیعی و تبدیل آن به محصولات کشاورزی، بدون تخریب کیفیت خاک و کیفیت محیط زیست را توصیه می­کند. این روش کشاورزی دیدگاهی فراتر از اقتصاد تولید صرف دارد به طوری که در آن همبستگی بین اقتصاد تولید، ثبات اکولوژیک و کیفیت زیست محیطی به صورت جامع نگریسته می­گردد (عادلی ساردوئی و همکاران،1390).

کشاورزی پایدار یکی از مهم­ترین موضوعات بسیاری از کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه محسوب می­گردد که در سال­های اخیر برنامه­ریزی و سیاست­های بسیاری از کشورها را به خود اختصاص داده می باشد و توجه بسیاری از محققین را به خود جلب کرده می باشد، سازمان­های مرتبط بین المللی نظیر فائو، سازمان تجارت جهانی و دیگر سازمان­های بین المللی در دهه­های اخیر نیز تاکید بالایی بر لزوم فعالیت­های کشاورزی در راستای دستیابی به توسعه پایدار دارند. یک اصل مهم در توسعه پایدار، کشاورزی پایدار می باشد که سلامت و تداوم تولیدات کشاورزی و تا حد زیادی حفظ و ارتقای محیط زیست به آن مربوط می­گردد اما متاسفانه با همه­ اهمیتی که کشاورزی به عنوان یک بخش بزرگ اقتصادی درکشور ما دارد و نقشی که رویکرد کشاورزی پایدار می­تواند درحل معضلات کشاورزی کشور و ایجاد پایداری بلندمدت و حل معضلات فعلی داشته باشد، بحث­های توسعه­ی پایدار وکشاورزی در حد ترجمه تعاریف و مقالات مربوط باقی مانده می باشد (نجفی، 1385).

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

طبق آمار سازمان جهاد کشاورزی استان گیلان در سال 1391، شهرستان رشت دارای 623360 هکتار سطح زیر کشت از محصولات زراعی می­باشد که گروه­های غلات، حبوبات ، سبزی و صیفی، محصولات جالیزی، نباتات صنعتی، نباتات علوفه­ای و دانه­های روغنی را شامل می­گردد. شالیکاری با تولید انواع برنج سهم بسزایی در تولیدات کشاورزی شهرستان رشت دارد. برنامه­ریزی برای پایداری کشاورزی در شهرستان رشت نیازمند مطالعه منطقه و بهره گیری بهینه از کلیه پتانسیل­های موجود در منطقه و رفع عوامل محدود کننده­ی توسعه کشاورزی می­باشد تا معضلات موجود تا حد امکان کاهش یابد. برای تدوین برنامه­های مختلف و تعیین راهکارهای توسعه با هدف نیل به پایداری، سنجش پایداری و شناخت و ارزیابی منطقه به مقصود بهره­گیری از آن­ها ضرورتی اجتناب ناپذیر می باشد. در صورتی که سطح­بندی با رویکرد توسعه پایدار هدف نهایی باشد نیاز به ابزار و روش­هایی می باشد تا بتوان به کمک آن­ها حرکت به سوی پایداری را در مقیاس­های مختلف (جهانی، ملی و محلی) اندازه­گیری نمود (بدری و همکاران، 1391). ارزیابی پایداری منعکس کننده اندازه­گیری و سنجش و به گونه فزاینده­ به عنوان مهم­ترین ابزار جهت تغییر شرایط در راستای توسعه پایدار می­با­گردید. ارزیابی پایداری می­تواند وسیله­ای برای شناسایی و سنجش احتمال و میزان تغییر سیاست و یا اندازه­گیری اثرات اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی تعریف گردد (عنابستانی وهمکاران، 1390). با در نظر داشتن اهمیت پایداری در کشاورزی و از آن­جایی که تا کنون مطالعات کمی در زمینه­ی سنجش پایداری نظام زراعی صورت گرفته می باشد، در این پژوهش به سنجش پایداری نظام زراعی در شهرستان رشت با بهره گیری از تکنیک تاپسیس پرداخته می­گردد.

تعداد صفحه :124