جغرافیا

دانلود فرمت word : پایان نامه ارشد رشته جغرافیا :بررسی ژئومورفولوژیکی حوضه آبخیز گشت رودخان با تاکید بر مخاطرات محیطی

گرایش ژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی

با عنوان : مطالعه ژئومورفولوژیکی حوضه آبخیز گشت رودخان با تاکید بر مخاطرات محیطی

دانشگاه آزاد اسلامي

واحد رشت

دانشکده علوم انسانی

گروه آموزشی جغرافیا

پایان­نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد 

    رشته: جغرافیای طبیعی    

گرایش: ژئومورفولوژی در برنامه ریزی محیطی

عنوان:

مطالعه ژئومورفولوژیکی حوضه آبخیز گشت رودخان با تاکید بر مخاطرات محیطی

استاد راهنما:

دکتر آتوسا بیگدلی

استاد مشاور:

دکتر طاهره صبوری

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                   صفحه

چکیده………………………………………………………………………………………………………………… 1

مقدمه………………………………………………………………………………………………………………….. 2

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1 اظهار مسئله……………………………………………………………………………………………………… 4

1-2 سوال پژوهش…………………………………………………………………………………………………… 5

1-3 اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………………. 5

1-4 فرضیه پژوهش…………………………………………………………………………………………………. 5

1-5 روش تحقيق………………………………………………………………………………………………….. 5

1-6 روش گردآوري اطلاعات …………………………………………………………………………………. 5

1-7 ابزار گردآوری اطلاعات……………………………………………………………………………………. 5

1-8 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات…………………………………………………………………………… 6

1-9 سوابق پژوهش………………………………………………………………………………………………… 6

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

1-10 محدودیتهای پژوهش……………………………………………………………………………………….. 8

1-11 قلمرو پژوهش………………………………………………………………………………………………… 8

1-12 واژه ها و مفاهیم……………………………………………………………………………………………. 9

فصل دوم: مباني نظري تحقيق

2 -1 ژئومورفولوژي …………………………………………………………………………………………….. 11

2-2 توجه سیستمی در ژئومورفولوژی……………………………………………………………………… 11

2 – 3 پدیده های ژئومورفولوژي…………………………………………………………………………….. 12

2 -3-1 خط الراسها ……………………………………………………………………………………………. 12

2 -3- 2 دامنه…………………………………………………………………………………………………….. 12

2 -3-2-1 انواع دامنه ها ……………………………………………………………………………………… 12

2 -3-2-2 بريدگي شيب يا تغيير ناگهاني شيب دامنه ها ……………………………………………….. 13

2 -3-2-3 پرتگاه ها…………………………………………………………………………………………….. 13

2 -3-2-4 فرسايش دامنه ها…………………………………………………………………………………… 14

2 -3-3 مخروط افكنه ………………………………………………………………………………………….. 15

2- 4 مورفومتری (ریخت سنجی)…………………………………………………………………………….. 16

2-5 سیستم فرسایش رودخانه ای …………………………………………………………………………… 16

2 -5-1 مئاندر…………………………………………………………………………………………………….. 16

2 -5-2 كانيون……………………………………………………………………………………………………. 17

2 -5-3 دره رود………………………………………………………………………………………………… 17

2-6 برنامه ریزی ژئومورفیک………………………………………………………………………………….. 17

2- 7 طبیعی ………………………………………………………………………………………………………. 18

2-7-1 خطر و احتمال خطر ………………………………………………………………………………….. 18

2-7-2 خطرهای محیطی ………………………………………………………………………………………. 19

2-7-2-1 خطرات طبیعی اقلیمی ……………………………………………………………………………. 19

2-7-2-1 -1 هیدرولوژیکی ………………………………………………………………………………….. 19

2-7-2-1 -2 زمین شناسی ……………………………………………………………………………………. 19

2-7-2-1 -3 بیولوژیک ……………………………………………………………………………………….. 20

2-7-2-1 -4 تکنولوژیک ……………………………………………………………………………………… 20

2-7-2-1 -5 زلزله ……………………………………………………………………………………………… 21

2-7-2-1 -6 زمین لغزش …………………………………………………………………………………….. 21

2-7-2-1-7 بهمن برف ……………………………………………………………………………………….. 22

2-7-2-1-8 خشکسالی ……………………………………………………………………………………….. 23

2-8 مخاطرات رودخانه ای ………………………………………………………………………………….. 23

2-9 علت های سیل ………………………………………………………………………………………………….. 24

2-9 -1 علت های طبیعی …………………………………………………………………………………………… 24

2-9 -2 دلیل انسانی ……………………………………………………………………………………………. 25

2-10 انواع سیل …………………………………………………………………………………………………. 25

2-10-1 سیل ناگهانی ………………………………………………………………………………………….. 25

2-10-2 سیل رودخانه ای……………………………………………………………………………………… 25

2-10-3 سیل ساحلی …………………………………………………………………………………………… 26

2-11 مشخصات سیل ………………………………………………………………………………………….. 26

2-11-1 پیش بینی سیل های رودخانه ای………………………………………………………………….. 26

فصل سوم: مواد و روشها

3-1 مواد……………………………………………………………………………………………………………. 28

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

3-2 روش…………………………………………………………………………………………………………. 32

3-2-1 روش SPI……………………………………………………………………………………………….. 33

فصل چهارم: یافته های پژوهش

4-1 موقعیت………………………………………………………………………………………………………. 35

4-2 بررسي توپوگرافي حوضه گشت رودخان…………………………………………………………….. 35

4-3 زمين شناسي حوضه ………………………………………………………………………………………. 38

4-4 خاكهاي حوضه ی گشت رودخان…………………………………………………………………….. 41

4-5 پوشش گياهي حوضه گشت رودخان………………………………………………………………….. 44

4-6 فيزيوگرافي حوضه آبريز گشت رودخان ……………………………………………………………. 49

4-6 -1 حوضه آبريز…………………………………………………………………………………………….. 49

4-6 -2 خصوصيات ژئومتري حوضه………………………………………………………………………… 51

4-6-2-1 مساحت حوضه آبخيز……………………………………………………………………………… 51

4-6-2-2 محيط حوضه…………………………………………………………………………………………. 51

4-6-2-3 شبكه رودخانه……………………………………………………………………………………….. 51

4-6-2-4 تراكم شبكه رودخانه حوضه گشت رودخان………………………………………………….. 52

4-6-2-5 رده بندي رودخانه………………………………………………………………………………….. 52

4-6-2-6 نسبت انشعاب……………………………………………………………………………………….. 53

4-6-2-7 طول آبراهه اصلي…………………………………………………………………………………… 53

4-6-2-8 شكل حوضه………………………………………………………………………………………….. 54

4-6-2-8-1 ضريب فشردگي (گراويليوس) ……………………………………………………………… 54

4-6-2-8-2 نسبت دايره اي ………………………………………………………………………………….. 54

4-6-2-8-3 ضريب گردي (ميلر) حوضه …………………………………………………………………. 55

4-6-2- 9 روش مستطيل معادل …………………………………………………………………………….. 55

4-6-2-10 ارتفاع حوضه………………………………………………………………………………………. 56

4-6-2-11 شيب حوضه………………………………………………………………………………………… 59

4-6-2-11-1 شيب ناخالص رودخانه اصلي………………………………………………………………. 59

4-6-2-11-2 شيب اراضي حوضه…………………………………………………………………………… 59

4-6-2-12 زمان تمركز…………………………………………………………………………………………. 59

4-6-2-12-1 روش كرپيچ …………………………………………………………………………………… 60

4-6-2-12-2 روش تمركز به روش كاليفرنيا……………………………………………………………… 60

4-7 ويژگيهاي اقليمي حوضه گشت رودخان…………………………………………………………….. 61

4-7 -1 بررسي شبكه ايستگاههاي هواشناسي …………………………………………………………….. 61

4-7-2 بررسي داده‏هاي بارش…………………………………………………………………………………. 62

4-7-2- 1 عوامل موثر در ايجاد بارش………………………………………………………………………. 62

4-7 -3 انتخاب پايه زماني مشترك …………………………………………………………………………. 63

4-7 -4 بازسازي داده‏هاي كمبود …………………………………………………………………………….. 63

4-7 -5 روشهاي غير گرافيكي روش آزمون همگني (ران تست) ……………………………………. 63

4-7 -6 تواتر طبيعي بارندگيهاي سالانه……………………………………………………………………… 65

4-7 -7 شاخص بارندگي يا نمايه بارندگي………………………………………………………………… 67

4-7 -8 انحراف معيار بارندگي حوضه ……………………………………………………………………. 69

4-7 -9 ضريب تغييرات ……………………………………………………………………………………… 69

4-7 -10 بارندگي ماهيانه ……………………………………………………………………………………… 70

4-7 -10-1رژيم بارندگي………………………………………………………………………………………. 71

4-7 -10-2 توزيع فصلي بارش………………………………………………………………………………. 71

4-7 -11 احتمال وقوع بارندگی در حوضه گشت رودخان…………………………………………….. 72

4-7 -12 فرسايندگي باران در حوضه……………………………………………………………………….. 73

4-7 -13 برف …………………………………………………………………………………………………… 75

4-7 -14 دما………………………………………………………………………………………………………. 75

4-7 -15 طریقه تغييرات ميانگين ماهانه دما ………………………………………………………………… 76

4-7 -16 تغييرات روزانه و فصلي دما ……………………………………………………………………… 78

4-7 -17 رژيم فصلي دما در حوضه ……………………………………………………………………….. 78

4-7 -18 تعداد روزهاي يخبندان ……………………………………………………………………………. 79

4-7 -19 رطوبت ………………………………………………………………………………………………. 80

4-7 -20 تبخير ………………………………………………………………………………………………….. 81

4-7 -21 تبخير و تعرق پتانسيل به روش ترنت وايت …………………………………………………. 82

4-7 -22 ساعات آفتابي و مقدار ابرناكي …………………………………………………………………… 85

4-7 -23 باد ……………………………………………………………………………………………………… 86

4-7 -24 طبقه بندي اقليمي …………………………………………………………………………………… 88

4-7 -24-1 روش دمارتن اصلاح شده …………………………………………………………………….. 88

4-7 -24-2 روش ترنت وايت ……………………………………………………………………………… 89

4-7 -24-3 سيستم طبقه بندي آمبرژه ………………………………………………………………………. 91

4-7 -24-4 منحني آمبروترميك ……………………………………………………………………………… 92

4-8 هيدرولوژي حوضه ی گشت رودخان…………………………………………………………………. 93

4-8-1 بررسي آبدهي فصلي حوضه ی گشت رودخان…………………………………………………. 93

4-8-2 تداوم جريان رودخانه اي ……………………………………………………………………………. 95

4-8-3 حجم آب جاري شده………………………………………………………………………………….. 95

4-8-4 ارتفاع آب جاري شده…………………………………………………………………………………. 96

4-8-5 توزيع گامبل (cumble)……………………………………………………………………………… 97

4-8-6 آب نمود يا هيدروگراف طبيعي حوضه آبريز گشت رودخان…………………………………. 98

4-8-7 تعيين ضريب رواناب و نگهداشت سطحي……………………………………………………… 100

4-8-8 برآورد ميزان فرسايش خاك و توليد رسوب به روش فورنيه……………………………….. 102

4-9 مخاطرات طبيعي حوضه گشت رودخان…………………………………………………………….. 103

4-9-1زمين شناسي…………………………………………………………………………………………….. 104

4-9-2 گسل ……………………………………………………………………………………………………. 104

4 -9-3 شيب …………………………………………………………………………………………………… 107

4-9-4 پوشش گياهي………………………………………………………………………………………….. 107

4-9-5 توپوگرافي………………………………………………………………………………………………. 108

4-9-6 شبكه آبها……………………………………………………………………………………………….. 110

4-9-7 ژئو مورفولوژی………………………………………………………………………………………… 111

4-9-8 فيزيوگرافي…………………………………………………………………………………………….. 112

4-9-9 فرسايش………………………………………………………………………………………………… 112

4-9-9-1 فرسايش سطحي…………………………………………………………………………………… 113

4-9-9-2 فرسايش شياري……………………………………………………………………………………. 114

4-9-9-3 فرسايش خندقي…………………………………………………………………………………… 114

4-9-9-4 فرسايش آبراهه اي( کنار رودخانه ای )…………………………………………………….. 115

4-9-9-5 فرسايش توده اي …………………………………………………………………………………. 116

4-9-9-6 فرسايش سيلابي…………………………………………………………………………………… 117

4-9-9-7 فرسايش مكانيكي يا فرسايش ناشي از عمليات شخم و شيار…………………………… 118

4-9-9-8 فرسايش یخچالی ……………………………………………………………………………….. 118

4-9-9-9 بهمن برف …………………………………………………………………………………………. 119

4-9-10 سيل……………………………………………………………………………………………………. 119

4-9-11 لغزش………………………………………………………………………………………………… 121

4-9-12 آتش سوزی………………………………………………………………………………………….. 124

4-9-13 خشکسالی……………………………………………………………………………………………. 124

4-9-13-1 روش SPI……………………………………………………………………………………….. 125

فصل پنجم: نتیجه گیری و آزمون فرضیه

5 – 1 نتيجه گيري………………………………………………………………………………………………. 128

5-2 پاسخ به فرضیه……………………………………………………………………………………………. 131

5-3 پیشنهادات…………………………………………………………………………………………………. 131

منابع و مآخذ…………………………………………………………………………………………………….. 133

چکیده

امروزه یکی از عوامل مهم در بروز خسارت های ناشی از مخاطرات محیطی عدم شناخت کامل و علمی در نواحی گوناگون می باشد. حوضه های آبریز ایران بویژه در حوضه های آبریزدریای خزر بدلیل تغییر کاربری و تخریب جنگل خطرات فراوان به ویژه سیل، فرسایش ولغزش می باشد. لذا مطالعات بنیادین درحوضه های آبریز امری ضروری می باشد که می تواند باعث کاهش عوارض ناشی از مخاطرات محیطی گردد.

حوضه آبريز گشت رودخان جزء حوضه­هاي غرب استان گيلان مي باشد که از طرف شمال با حوضه آبريزماسوله رودخان، از طرف جنوب به حوضه قلعه رودخان ، از طرف مشرق به حوضه ی چوبرو سیاهمزگی و از مغرب باحوضه هاي استان زنجان منتهي مي كردد.

در این پژوهش با بهره گیری از مطالعات میدانی و پرس و جوهای صورت گرفته با اهالی و با بهره گیری از روش­روش توصیفی و تحلیلی و با بهره گیری از اطلاعات موجود کتابخانه­ای و داده های اسنادی تاثیر عواملی زیرا زمین شناسی، اقلیم، توپوگرافی، شیب، ژئومورفولوژی و پوشش گیاهی و از میان عوامل انسانی نوع معیشت و فعالیت­های عمرانی در ارتباط با مخاطرات محیطی حوضه آبریز گشت رودخان مطالعه شده می باشد ازبين عوامل محیطی مختلف كه حوضه آبريز گشت رودخان را محيطي نا پايدارنموده يا موجب ثبات وتعادل مكاني آن گردیده مي­توان مخا طراتی مانند سیل، لغزش، انواع فرسایش، بهمن، یخچال ،آتش سوزی را اظهار نمود که می­توان خطر سیل را یکی از بزرگترین مخاطرات در این حوضه دانست.

واژگان کلیدی :

       مخاطرات محیطی، ژئومورفولوژیکی، حوضه آبخیز، گشت رودخان فومن

 مقدمه

طبیعت در طول تاریخ همواره چهره خشن خود را با پدیده های ویرانگری هم زیرا بهمن، سیل، آتشفشان، زمین لرزه و…. به بشر نشان داده می باشد. این بلایا وخطرات بخشی از زندگی بوده و همواره بشر را تهدید می کند. بشر در آغاز وقوع این پدیده ها را ناشی از قهر و غضب خدا تلقی می نمود با چنین طرز فکری خود را قادر به مقابله وکاهش اثرات ناشی از این خطرات نمی دید. اما با رشد فکری جوامع بشری و درک علل وقوع حوادث، درصدد برآمد تا راه های مقابله وکاهش خطرات را بیابد. با وجود این تلاشها بر مبنای آمار واطلاعات موجود دردهه­های اخیر طریقه تلفات جانی و خسارات ناشی از مخاطرات محیطی در مقیاسی جهانی رو به افزایش می باشد.لذا نگارنده در نظر دارد تا با مطالعه ژئومورفولوژیکی حوضه آبخیز گشت رودخان مخاطرات طبیعی حوضه را شناسایی و نسبت به مهارر و یا کنترل این مخاطرات ارائه راهکار نماید. براین اساس این پایان نامه به پنج فصل زیر تقسیم می گردد:

فصل اول : کلیات پژوهش

فصل دوم :مبانی نظری پژوهش

فصل سوم : مواد و روش

فصل چهارم: یافته های پژوهش

فصل پنجم: نتیجه گیری، پاسخ به فرضیه و پیشنهادات ودر نهایت منابع و مآخذ می باشد.

 
1-1 اظهار مسئله

   با در نظر داشتن وسعت دامنه مسائل مورد بحث در ژئوموفولوژی در قلمروهای آثار دینامیک درونی و بیرونی، تحقیقات در این زمینه، بسیار متنوع باشد. از طرف دیگر زیرا عوامل موثر در تغییر چهره ناهمواری‎ها، همیشه به صورت مشترک اقدام می کنند؛ پس یکی از مسائل مهم در کار تحقیقات شناسایی سهم هر عامل در ایجاد این تغییر شکل ها می باشد از طرف دیگر مسئله دخالت زمان در تحول ناهمواری ها، از اهمیت قابل توجهی برخوردار می باشد و این مسئله به نوبه خود بر تعداد تحقیقات ژئوموفولوژی می افزاید (مقیمی و محمودی ،1383،ص45).

اصولا ماهیت و پیدایش یک حوضه آبخیز تابع شرایط محیطی و موقعیت جغرافیایی می باشد زیرا عوارض و پدیده های طبیعی در پراکندگی، حوضه نفوذ، توسعه بستر فیزیکی و سایر عوامل ژئومورفولوژیکی اثرات مهمی دارد. ویژگی‌های ژئومورفولوژیکی هر حوضه آبخیز ارتباط مستقیمی با عوامل محیطی شامل فاکتورهای طبیعی (زمین شناسی، اقلیم، توپوگرافی، ژئومورفولوژی، پوشش گیاهی) و همچنین فاکتورهایی که در نتیجه دخالت و تاثیر نامتعارف بشر به وجودمی‌آید، داشته و معمولاً بازتاب فرآیندهای ژئومورفولوژیکی تبعات و معضلات متعددی بروز می‌دهدکه در اثر بی مبالاتی و سهل انگاری ممکن می باشد منجر به بروز خسارات جبران ناپذیری بر پیکره حوضه آبخیز گردد.از اینرو به مقصود مطالعه ژئومورفولوژیکی حوضه آبخیز بایستی شرایط محیط طبیعی و هیدرولوژی آن کاملا واکاوی گردیده و ارتباط و تاثیرات متقابل این پدیده ها بر یکدیگر مورد مطالعه قرار گیرد. امروزه یکی از عوامل مهم در بروز خسارت‎های ناشی از مخاطرات محیطی عدم شناخت کامل و علمی در نواحی گوناگون می باشد. حوضه های آبریز ایران بویژه در حوضه های آبریز دریای خزر بدلیل تغییر کاربری و تخریب جنگل خطرات فراوان به ویژه سیل، فرسایش و لغزش می باشد. لذا مطالعات بنیادین درحوضه های آبریز امری ضروری می باشد که می‎تواند باعث کاهش عوارض ناشی از مخاطرات محیطی گردد.حوضه گشت رودخان فومن یکی از حوضه‎هایی می باشد که درسالهای اخیر بدلیل تغییر کاربری بدلیل کارهای عمرانی و تخریب جنگل درآن انواع فرسایش درحوضه افزایش یافته و باخود مخاطرات مختلفی را به همراه دارد، لذا این پژوهش در نظر دارد تا با مطالعه و مطالعه ژئومورفولوژیکی حوضه آبخیز گشت رود خان فومن مهم ترين عوامل ایجاد مخاطرات محیطی در حوضه را شناسايي و مورد مطالعه قرارداده و ميزان تاثير اين مخاطرات را در پايداري و ناپايداري پهنه هاي موجود در سطح حوضه طبقه بندي نماید.

1-2 سوال پژوهش

کدام عامل و یا عوامل ژئومورفولوژیکی بر مخاطرات محیطی حوضه آبخیز گشت رودخان بیشترین تاثیر را دارد؟

1-3 اهداف پژوهش

مطالعه ژئومورفولوژیکی حوضه آبخیز گشت رودخان با تاکید بر مخاطرات محیطی

شناخت فاکتورهای ژئومورفولوژی موثر بر مخاطرات محیطی حوضۀ آبریز گشت رودخان جهت ارائه راهکارهای مناسب در کاهش این مخاطرات.

شناخت عوامل ژئومورفولوژی که باعث استقرار و شکل گیری حوضه آبخیز گشت رودخان شده می باشد.

1-4 فرضیه پژوهش

– مخاطرات طبیعی (سیل، زلزله، رانش زمین، لغزش و…) در ساختار کنونی حوضه گشت رودخان تأثیر دارد.

1-5 روش تحقيق

نوع روش پژوهش توصیفی – تحلیلی با رویکرد کاربردی می باشد که با در نظر داشتن پديده‌ها و روابط بين متغيرها و مبتنی بر اصول، قوانين و مشاهدات میدانی می باشد.

1-6 روش گردآوري اطلاعات

روش گردآوری اطلاعات در مراحل مختلف شامل: روش کتابخانه ای، اسنادی و در طی یک دوره کوتاه جهت مطالعه ژئوموفولوژیکی حوضه و شناسایی مخاطرات طبیعی به صورت میدانی می باشد.

1-7 ابزار گردآوری اطلاعات

ابزار مورد بهره گیری در این پژوهش عبارتند از: تهیه فیش جهت مطالعات کتابخانه ای،‌ جمع آوری آمارهای لازم و معرفی ایستگاههای هواشناسی و هیدرومتری، نقشه های مبنا جهت نقشه های موضوعی مورد نیاز، کامپیوتر و بهره گیری از نرم افزارهای جغرافیایی،‌ اتوکد،‌ اکسل می باشد.

1-8 روش تجزیه و تحلیل اطلاعات

جهت تجزیه و تحلیل اطلاعات درتحقیق مورد نظر آغاز داده های خام را از سازمانهای مرتبط دریافت نموده و سپس با بهره گیری از نرم افزارهای آماری دسته بندی کرده و پس از آن با بهره گیری از داده های طبقه بندی شده به تجزیه و تحلیل هر یک با بهره گیری از جدول و نمودار و نقشه پرداخته می گردد.

  • داده های اقلیمی حوضه را از سازمان هواشناسی استان گیلان و سازمان آب منطقه ای دریافت نموده و پس از طبقه بندی نسبت به گرفتن میانگین اعداد اقدام نموده و سپس جهت مطالعه اقلیم حوضه و روشهای مورد مطالعه در بخش اقلیم از این داده های میانگین گرفته بصورت سالانه، ماهیانه، و فصلی بهره گیری شده می باشد.
  • داده های هیدرومتری حوضه را از سازمان آب منطقه ای دریافت نموده و جهت مطالعه در بخش هیدرولوژی حوضه مورد بهره گیری قرار داده می باشد این داده ها نیز مانند داده های اقلیمی خام بوده و نسبت به میانگین گیری آنها اقدام لازم انجام شده می باشد.
  • جهت مطالعه فیزیوگرافی حوضه از نقشه های توپوگرافی فومن و شولم تهیه شده از سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح بهره گیری شده می باشد
  • در این مطالعه از نقشه های زمین شناسی، کاربری و پوشش اراضی و غیره بهره گیری شده می باشد.

1-9 سوابق پژوهش

سازمان ملل دهه 1990 را دهه بین المللی کاهش اثرات بلایای طبیعی نام گذاری کرده می باشد و بر اساس این قطعنامه کشورها کمیته ای را برای کاهش اثرات بلایای طبیعی تشکیل داده­اند. در کشور کمیته ای به ریاست وزیر کشور به موجب ماده مصوبه مجلس شورای اسلامی – نهم مرداد سال 1370 هـ.ش تشکیل گردید و این کمیته جهت انجام مطالعات و تحقیقات دامنه دار بر روی بلایای طبیعی کشور تاریخچه آنها پیش آگاهی و همچنین برای اعلام اضطرار و نحوه مقابله با جبران خسارتها کمیته فرعی و تخصص به تعداد مورد نیاز را تشکیل داده می باشد.

در این زمینه مطالعات متعددی بصورت کتاب، مقاله و پایان نامه و. .. انجام شده که به توضیح زیر می باشد.

شرکت تحقیقات آب و آبخیز داری، 1377، در طرح جامع مهار سیلاب استان گیلان به تعیین و تفکیک حوضه‎های مختلف استان گیلان اقدام نموده و فاکتورهای مهم اقلیمی، هیدرولوژی، زمین شناسی، خاکشناسی و…. را مورد مطالعه قرار دادند و نتایج حاصله را در گزارشهای متعددی ارائه دادند و تأثیر این عوامل را در سیلاب و پدیده های اجتماعی– اقتصادی مطالعه کردند.

عابدی، 1377، مطالعه بلایای طبیعی و تأثیر آن در توسعه پایدار با تاکید بر ایران می گوید که حدود 90 درصد از بلایای طبیعی منشاء اقلیمی دارند و در بین بلایای طبیعی به وقوع پیوسته کشور زلزله و سیل به عنوان بزرگترین و مخربترین آنها شناخته شده که همه مساله تلفات و خسارت هنگفتی را به همراه دارند.

اسمیت، کیت، مخاطرات محیطی، 1382، ترجمه مقیمی و گودرزی نژاد می گوید مخاطرات اعم از انسانی یا طبیعی ممکن می باشد در یک فرایند زمانی منظم (پی در پی) یا نامنظم (گسیخته) روی دهد. که مقابله با مخاطرات منظم آسان می باشد اما مهم اینست که چگونه می توان با مخاطرات نامنظم مقابله نمود.

خالدی، 1380، بلایای طبیعی، به این نتجه رسیده که فعالیت های انسانی مانند یک نیروی مهم در سطح کره زمین مطرح می باشد، جمعیت انسانی با دگرگون کردن الگوهای مصرف انرژی ،به نابودی جنگل ها، فرسایش خاک، مصرف آب و تغییر کیفیت آن، نهشته­های اسیدی و. .. تغییرات آب و هوای کره زمین تمایل دارد زیرا بشر همواره به منابع طبیعی و توسعه نیاز دارد. لذا این گونه فعالیت ها مقدار زیادی انرژی در سطوح کره زمین مصرف کرده و در نتیجه موجب تخریب محیط زیست می گردد نامبرده در این کتاب مقدماتی در زمینه بلایای طبیعی در دو بعد انسانی و طبیعی پرداخته می باشد.

جهاد کشاورزی، 1381، نیز سیلخیزی غرب استان گیلان را مورد پژوهش قرار داده و به تجزیه و تحلیل آمارهای بارندگی و حداکثرهای 24 و 48 ساعته بارندگی، درجه حرارت و تبخیر پرداخته و با تفکیک پوششهای گیاهی و مرتعی و کشاورزی و مسکونی به مطالعه تغییرات سرعت نفوذ در هر یک از واحدهای اراضی پرداخته و به تعیین تفکیک گروهای هیدرولوژیکی خاک اقدام نموده و مساحتی را که دارای پتانسیل سیلخیزی بالاتر از آستانه خسارت می باشند، تعیین نمودند.

رمضانی و عبدالهی، 1382، در مطالعه بارش – رواناب حوضه آبریز شهرک ماسوله گیلان می گویند که با افزایش بارندگی در حوضه شهرک ماسوله و از طرف دیگر تخریب پوشش گیاهی حوضه شامل جنگلها و مراتع به سیلاب منطقه را تهدید می کند.

رمضانی، 1382، در مقاله ای با عنوان مطالعه و شناخت عامل سیل مرداد 1377 ماسوله گیلان به این نتیجه رسیده می باشد که محققانی که سیل نهم مرداد 1377 را مورد مطالعه قرارداده اند عنصر باران را عامل ایجاد سیل عنوان نموده اند در صورتی که عامل باران دلیل سیل نمی باشد بلکه سیل یک پدیده ژئومورفولوژیکی بوده که مخزن آب ذخیره شده از گذشته بصورت انفجاری به همراه روانه گلی به سمت پایین دست حرکت نموده می باشد.

تعداد صفحه :154