جغرافیا

منبع پایان نامه : پایان نامه ارشد رشته جغرافیا : برنامه ریزی محیطی توسعه توریسم طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا

گرایش برنامه ریزی گردشگری

با عنوان : برنامه ریزی محیطی توسعه گردشگری طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد رشت

دانشکده علوم انسانی

گروه آموزشی جغرافیا

پایان­نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد  

  رشته: جغرافیا        

گرایش: برنامه ریزی گردشگری

عنوان

برنامه ریزی محیطی توسعه گردشگری طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا با تاکید برآسایش اقلیمی

استاد راهنما :

دکتر بهمن رمضانی

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان              صفحه

چکیده 1

مقدمه. 2

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1بیان مسئله. 5

1-2 سوال پژوهش.. 5

1-3 اهداف تحقيق.. 5

1-4 فرضيه‌های پژوهش.. 6

1-5 قلمرو پژوهش.. 6

1-6 محدودیتهای پژوهش.. 8

1-7 واژه ها و مفاهیم 8

فصل دوم: مرورمنابع، ادبیات پژوهش و پیشینه پژوهش

2-1 تاريخچه صنعت توريسم در جهان. 11

2-2 وضعيت جهاني جهانگردي.. 12

2-3 تقسيم‏بندي جهاني توريسم 12

2-4 گردشگری (گردشگری) 15

2-5 گردشگری روستایی.. 16

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

2-6 گردشگری شهری.. 17

2-7 گردشگری و انواع آن. 17

2-8 اشکال گردشگری 20

2-8 -1 گردشگری تفریحی و بهره گیری از تعطیلات… 20

2-8 -2 گردشگری درمانی.. 21

2-8 -3 گردشگری فرهنگی و آموزشی.. 21

2-8 -4 گردشگری اجتماعی.. 21

2-8 -5 گردشگری ورزشی.. 21

2-8 -6 گردشگری مذهبی و زیارتی.. 21

2-8 -7 گردشگری بازرگانی و تجاری.. 22

2-8 -8 گردشگری سیاسی.. 22

2-8 -9 گردشگری ماجراجویانه. 22

2-9 ارکان صنعت گردشگری 22

2-9-1 منابع طبیعی.. 22

2-9-2 عوامل زیربنایی.. 22

2-9-3 تجهیزات حمل و نقل.. 23

2-9-4 منابع فرهنگی و روحیه مهمان نوازی.. 23

2-10 عوامل موثر بر توسعه ی صنعت گردشگری.. 23

2-11 اثرات گردشگری.. 25

2-11-1 اثرات فرهنگی-اجتماعی گردشگری.. 25

2-11-2  اثرات زیست محیطی گردشگری.. 25

2-12 انواع جاذبه های گردشگری.. 26

2-13 ارتباط جغرافیا و گردشگری 27

2-14 جنبه های اجتماعی و فرهنگی گردشگری.. 27

2-15 اثرات فرهنگی – اجتماعی گردشگری.. 28

2-15-1 تغییرات فرهنگی گردشگری.. 28

2-15-2 تعارض در جامعه. 30

2-16 موانع گردشگری.. 31

2-16-1 هزینه های گردشگری.. 31

2-16-2 کمبود وقت… 31

2-16-3 محدودیت های جسمانی.. 31

2-16-4 وضعیت خانواده 32

2-16-5 بی علاقگی به علت ناآگاهی.. 32

2-16-6 احساس ناامنی.. 32

2-17 اهداف توسعه گردشگری.. 32

2-18 توسعه پايدار گردشگری.. 33

2-19 توسعه پایدار. 34

2-20 اثرات زیست محیطی گردشگری.. 35

2-21 توانهای محیطی.. 36

2-22 جغرافیا و محیط.. 36

2-23 مفهوم محیط در جغرافیا 37

2-24 محیط طبیعی.. 37

2-25 اهمیت جغرافیای طبیعی در برنامه ریزی محیطی منطقه. 37

2-26 مدیریت محیط.. 38

2-27 پیشینه پژوهش.. 39

فصل سوم: مواد و روش

3-1 مواد 47

3-2 روشها 47

3-2-1 روش تحقيق.. 48

3-2-2 روش گردآوري اطلاعات… 48

3-2-3 ابزار گردآوري اطلاعات… 48

3-2-4 روش تجزيه و تحليل اطلاعات… 48

3-3 جامعه آماری و حجم نمونه پژوهش.. 48

3-4 متغیر های پژوهش.. 49

3-5 روشهای مطالعه آسایش اقلیمی.. 50

3-5-1 آسایش… 50

3-5-2 منطقه آسایش… 50

3-5-3 آسایش بشر (آسایش حرارتی) 50

3-5-4 اقلیم وآسایش… 50

3-5-5 روش شاخص دمای موثر. 50

3-5-6 روش اوانز. 51

3-5-7 روش بیکر. 51

3-5-8 روش الگی.. 51

3-6 ویژگی های طبیعی.. 51

3-6-1 موقعیت و حدود جغرافیایی.. 51

3-6-2 زمین شناسی.. 53

3-6-3 توپوگرافی.. 55

3-6-4 اقلیم. 58

3-6-4-1 دما 58

3-6-4-2 بارندگی.. 60

3-6-4-3 رطوبت نسبی.. 61

3-6-4-4 تعداد روزهای یخبندان ایستگاه کسما 62

3-6-4-5 باد. 63

3-6-5 منابع آب… 65

3-6-6 خاک.. 69

3-6-6-1خاک های جلگه ای.. 69

3-6-6-2 خاک های کوهستانی.. 69

3-6-7 پوشش گیاهی.. 71

3-7 ویژگیهای انسانی.. 73

3-7-1 وجه تسمیه و تقسیمات سیاسی.. 73

3-7-2 ویژگی های جمعیتی.. 73

3-7-2-1 تغییرات جمعیت… 73

3-7-2-2 تعداد و بعد خانوار. 74

3-7-2-3 تراكم نسبی.. 76

3-7-2-4 نسبت جنسی.. 77

3-7-2-5 گروههای عمده سنی.. 79

3-7-3 سواد. 80

3-7-4 شاغلین.. 82

3-8 خصوصیات اقتصادی.. 86

3-8-1 اوضاع کلی اقتصادی شهر، میزان تولید و نوع آن در هریک از بخشهای اقتصادی (صنعت، کشاورزی، خدمات ) 86

3-8-1-1 کشاورزی.. 86

3-8-1-2 صنعت… 86

3-8-1-3 خدمات… 86

3-8-2 جمعیت فعال، اشتغال و بیکاری در بخش های مختلف اقتصادی.. 88

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل داده ها و یافته های پژوهش

4-1 یافته های توصیفی.. 90

4-1-1 جاذبه های گردشگری شهرستان صومعه سرا 90

4-2 یافته های تحلیلی و استنباطی.. 114

4-2-1 مشخصات فردی پاسخ دهندگان. 114

4-2-2 تحلیل برنامه ریزی محیطی توسعه گردشگری طبیعت گرا 143

4-3 روش شاخص دمای موثر. 143

4-4 روش اوانز. 145

4 -5 روش بیکر. 146

4 -6 روش الگی.. 147

فصل پنجم: بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات

5-1 بحث و نتیجه گیری.. 149

5-2 فرضيه‌های پژوهش.. 152

5-3 پیشنهادات.. 157

منابع. 159

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

چکیده

شرایط اقلیمی شهرستان صومعه سرا بدلیل شرجی بودن در فصل تابستان و یا کاهش درجه حرارت در فصول دیگر باعث شده تانگارنده بدنبال تقویم مناسبی برای این فصول درمنطقه مورد مطالعه برای طبیعت گردان بوده وبراین اساس این پژوهش با بهره گیری ازروش توصیفی- تحلیلی، با بهره گیری ازمطالعات کتابخانه‎ای، اسنادی همراه با مشاهدات میدانی واستخراج پرسشنامه وبا هدف برنامه ریزی محیطی توسعه گردشگری طبیعت گرا وشناسایی شرایط اقلیمی تاثیرگذار درصنعت گردشگری شهرستان صومعه سرامی باشد.

شهرستان صومعه سرا به دلیل قرار گرفتن در حاشیه جنوبی تالاب انزلی سالانه و وجود پرندگان مهاجر برای هرمسافری زیبا و خاطره انگیز می باشد. منطقه زیبا و کوهستانی «تنیان» واقع در بخش میرزاکوچک یا گوراب زرمیخ صومعه سرا از نقاط زیبای طبیعی به شمار می‌رود که به دلیل طبیعت فرح انگیز و نشاط آور، منحصربه‌فرد و ازجاذبه‌های طبیعی این شهرستان می باشد.درارتباط باشرایط اقلیمی بایدعنوان نمود که آب وهوا یکی ازمهمترین عوامل توسعه گردشگری در شهرستان صومعه سرا بوده وفعالیتها وبرنامه ریزی جاذبه های اکوتوریستی آبی- خشکی منطقه درارتباط تنگاتنگ با شرایط اقلیمی دارد. لذامطالعه وتوجه به نزولات جوی، درجه حرارت، ساعات آفتابی، باد و سایر عوامل اقلیمی در برنامه ریزی گردشگری شهرستان تأثیر مهمی داشته ودر قالب گردشگری تابستانی درماههای خرداد، تیر، مرداد واوایل شهریور می توان برنامه ریزی نمود. پس عوامل اقلیمی درکنارسایر شرایط و امکانات رفاهی،خدماتی وتاسیساتی لازم موجب رونق بخشیدن گردشگری تابستانی دراین منطقه بوده و در ماههای فوق جهت گردشگری آبی درتالابها می توان برنامه ریزی نمود. ایجاد و زمینه سازی چنین قابلیتهای موجب جذب گردشگری داخلی وافزایش تقاضا گردیده واز طرف دیگر توسعه ورونق گردشگری وبویژه اکو گردشگری آبی را در تالاب سلکه، سياکيشم، سرخانکل، سياه درويشان» ودررودخانه‎های بزرگ آن فراهم آورد. با در نظر داشتن وجود جاذبه های گردشگری دیگر دراین شهرستان صنعت بوم گردشگری را در پناهگاه حیات وحش سرخانگل و غیره ایجاد نمود. در نظر سنجی از جامعه آماری بیشترین درصد پاسخ دهندگان عقیده دارند که شرایط مناسب اقلیمی درشهرستان صومعه سرا بسیار زیاد و زیاد باعث جذب گردشگری طبیعت گرا گشته، و میزان تأثیر شرایط اقلیمی در توسعه گردشگری طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا را بسیارزیاد وزیاد اظهار نموده اند.

واژگان کلیدی:

برنامه ریزی محیطی، توسعه، گردشگری طبیعت گرا، آسایش اقلیمی، شهرستان صومعه سرا    

مقدمه

از جنبه هاي توسعــه پايدار کشورها در سطوح و ابعاد مختلف شنــاخت علمی بستر ســرزمین خود و پتانسیل های طبيعي آن می باشد تا با در نظر داشتن محیط طبیعی؛ شهرها، روستاها و مناطق خود را شناسایی و در حفظ قابلیتهای طبيعي و زیست محیطی آن بکوشیم. بدون شک حرکت از اقتصاد تک پایه به سمت اقتصاد متنوع و با ثبات و دستیابی به چنین اهدافی مستلزم شناخت فرایند گردشگری و در كنار آن اكوتوريسم می باشد تا با یک پشتوانه علمی و آگاهی از آثار مثبت و منفی این پدیده ها به انتخاب آگاهانه یک راهبرد منطقی و واقع گرا، توأم با برنامه ریزی و مدیریت صحیح گردشگری به گونه عام و گردشگري طبيعي به گونه خاص در چارچوب فرآیند توسعه همه جانبه و پایدار دست یابیم. همه مردم طبیعت را دوست دارند. رویکرد بشر به طبیعت، رویکرد تازه ای نیست، کمتر کسی از افراد عامی می توان پیدا نمود که از چشم اندازهای طبیعت بی جان شامل کوه و دشت و درَه های کنار جاده در طول سفرهای رایج بین شهری، لذت نبرده باشد و به توصیف آن چه دیده می باشد نپردازد و کمتر کسی را می توان پیدا نمود هیچ علاقه ای به یکی از برنامه‎های مستند تلویزیونی حیات وحش و طبیعت زنده نداشته باشد و یا از رفتن به باغ وحش لذت نبرده باشد. و از اهالی روستاها کمتر کسی می توان پیدا نمود که از دانستن خواص گیاهان دارویی اطراف روستا و علم به تشخیص آن ها، برخود نبالد و به وقت لزوم از آن بهره نبرده باشد. اهمیت طبیعت به قدری می باشد که در فرهنگ باستانی ما ایرانیان نیز روزی را به عنوان نماد طبیعت نام گذاری کرده اند امروزه هر شاخه منفرد علمی به تنهایی قادر به رفع کلیه نیاز های جوامع نمی باشد و ناگزیر علوم و صنایع و میان رشته ای متولد می‎شوند. تلفیق علومی مثل زمین شناسی، زمین پیکرشناسی، زیست شناسی و بوم شناسی با صنعت گردشگری، باعث خلق افق های نوع و افکار جدید می شوند که می تواند باعث حل معضلات بیکاری، توسعه اقتصادی – اجتماعی، و برداشتن گامی به سوی فقرزدایی، توسعه پایدارو در نهایت، عدالت الجتماعی باشد. گردشگری مهمترین صنعت جهان می باشد و از راه های فقرزدایی و ایجاد اشتغال رویکرد به توسعه گردشگری و ایجاد درآمد ازآن طریق در اروپا و خاورمیانه می باشد. ازگذشته های دور، درایران گرایش به طبیعت و نوراین زیبایی دوستی در دل های مردم روشن بوده می باشد. از تعاریف یونانیان (دشمنان ما) از ایران باستان برمی آیدکه ایرانیان تا چه حد به طبیعت تکریم می گذاردند و زندگی خود را با آن در می‎آمیختند. برگزاری جشن های ماهانه و سالانه همگی برای تکریم به طبیعت و قدردانی از مواهب طبیعی بوده می باشد. مردم این سرزمین همواره به عناصر طبیعی (آتش، هوا، خاک و آب) تکریم به ویژه می گذاردند و درحفظ و پاکیزه نگه داشتن آن اهتمام می نمودند. هیچ مردمی به اندازه ایرانیان از خواص درمانی گیاهان آگاه نبوده می باشد و هیچ قومی تا به این حد از نیروهای طبیعی به پاکی و درستی بهره برداری نکرده می باشد. شهرستان صومعه سرا از مناطق زیبا و دیدنی استان گیلان می باشد که به دلیل ناشناخته بودن از دید مسافران و حتی مردم این شهرستان دور مانده‌می باشد. ناشناخته ماندن این شهرستان موجب شده تا نتواند به عنوان یک منطقه گردشگری برای مسافران جاذبه داشته و دیدنی به نظر آید. لذا این پژوهش در نظر دارد به برنامه ریزی محیطی توسعه گردشگری طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا با تاکید برآسایش اقلیمی پرداخته و بر این اساس به پنج فصل زیر تقسیم می گردد:

فصل اول : کلیات پژوهش

فصل دوم : مرور منابع، ادبیات پژوهش و پیشینه پژوهش

فصل سوم : روش اجرای پژوهش، مواد و روش

فصل چهارم : تجزیه تحلیل داده ها و یافته های پژوهش

فصل پنجم : بحث، نتیجه گیری و پیشنهادات می باشد.

1-1بیان مسئله

یکی از ارکان صنعت گردشگری وجود جاذبه های گردشگری بویژه جاذبه های طبیعی می باشد که سرمایه اولیه صنعت گردشگری را تشکیل می دهند. دریاها، جنگلها، مراتع، کوهها، دره ها، آبشارها، معادن، چشمه‎ها مانند جاذبه ها ی اکوتوریستی می با شند.

کشور ایران با در نظر داشتن گوناگونی شرایط جغرافیایی و طبیعی و اقلیم، یکی از کشور های منحصر به فرد دنیا در زمینه ی ارائه چهره های گوناگون در بخش گردشگری و اکوتوریسم می باشد.

استان گیلا ن با مناظر دل انگیز طبیعی، کوه، دریا، جنگل، مرتع، سواحل زیبا ، آبشار ها، مزارع برنج، باغات چای و مرکبات وغیره نیز ازجمله استانهایی می باشد که همیشه طبیعت گردان را به سوی خود جذب کرده و از نظر اشکال مختلف گردشگری از قابلیت بالایی برخوردار می باشد.

شهرستان صومعه سرا در غرب گیلان یکی از شهرستانهای منحصر به فردی می باشد که با دارابودن شرایط جغرافیای منحصر به فرد خود مانند مناره گسگر وسایرآثارطبیعی و انسانی همیشه مورد توجه گردشگران بومی و غیر بومی بوده، وبخصوص در فصل تابستان مسافران زیادی را بسوی خود جذب می‎کند. شرایط اقلیمی استان گیلان و شهرستان صومعه سرا بدلیل شرجی بودن در فصل تابستان و یا کاهش درجه حرارت در فصول دیگر باعث شده تا نگارنده بدنبال تقویم مناسبی برای این فصول در منطقه مورد مطالعه برای طبیعت گردان بوده و براین اساس این پژوهش در نظر دارد با برنامه ریزی محیطی در شهرستان صومعه سرا گردشگری طبیعت گرا را با تاکید برآسایش اقلیمی توسعه داده وشرایط محیطی مناسب را به گردشگران معرفی نماید.

1-2 سوال پژوهش

آیا برنامه ریزی صنعت گردشگری طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا دارای طریقه رو به توسعه می باشد؟

آیا شرایط اقلیمی در توسعه گردشگری طبیعت گرا ی شهرستان صومعه سرا تأثیر دارد ؟

1-3 اهداف تحقيق

برنامه ریزی محیطی در توسعه گردشگری طبیعت گرای شهرستان صومعه سرا

شناسایی شرایط اقلیمی تاثیر گذار در صنعت گردشگری شهرستان

ارائه راهکار های لازم در زمینه بهره برداری بهینه از پتانسیل های موجود با تاکید بر آسایش اقلیمی می‎باشد.

1-4 فرضيه‌های پژوهش

بنظر میرسد برنامه ریزی صنعت گردشگری طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا دارای طریقه رو به توسعه می‎باشد.

بنظر میرسد شرایط اقلیمی در توسعه گردشگری طبیعت گرا ی شهرستان صومعه سرا تأثیر دارد.

1-5 قلمرو پژوهش

شهرستان صومعه سرا، در طول جغرافيايي از “46 ‘2 ْ49 تا “23 ’31 ْ49 و عرض جغرافيايي “14 ’15 ْ37 تا “54 ’29 ْ37 در غرب استان گيلان قرار دارد. مساحت اين شهرستان 6/632 كيلومتر مربع مي باشد كه 3/4 درصد پهنه اين استان را تشكيل مي دهد. شهرستان صومعه سرا از شمال به شهرستان هاي بندرانزلي و رضوانشهر، از جنوب به شهرستان هاي فومن و شفت، از شرق به شهرستان رشت و از غرب به شهرستان ماسال محدود می باشد. (معاونت برنامه ریزی استان گیلان، 1386)

محدودیتهای پژوهش

هر تحقیقی معضلات مخصوص به خود را دارد لذا مهمترین معضلات موجود در این پژوهش عبارتند از:

– عدم وجود آمار و اطلاعات دقیق و مدون از اقامتگاههای گردشگری با تاکید برشرایط اقلیمی

– عدم همکاری بعضی از سازمانها در ارائه اطلاعات

– عدم وجود برنامه ریزی محیطی برای گردشگران طبیعت گرا در شهرستان صومعه سرا

– عدم وجود تقویم مناسب گردشگری در شهرستان صومعه سرا با در نظر داشتن موضوع پژوهش می باشد

 1-7 واژه ها و مفاهیم

گردشگری

گردشگری عبارتست از مجموعه فعاليتهاي افرادي كه به مكانهاي خارج از محل زندگي و كار خود به قصد تفريح واستراحت و انجام امورديگر مسافرت مي كنند وبيش ازيكسال متوالي درآن مكان نمي مانند (منشی زاده، 1376، ص43).

اقامتگاههای گردشگری

اقامتگاههای گردشگری به مکانهایی گفته می گردد که بصورت موقت (فصلی) و یا دایمی جهت پذیرایی از مسافران بومی و غیر بومی و به شکلهای گوناگون خدمات ارائه می دهند. این اقامتگاهها بصورتهای مختلف مانند آلاچیق، خانه، مغازه و غیره می باشند.

اقلیم

اقلیم یک واژه عربی می باشد که در زبان فارسی به آن (آب وهوا) گفته می گردد و از کلمه یونانی کلیما (kilima) به معنی میل می باشد. اقلیم نتیجه تاثیر توام پدیده های هواشناسی می باشد و حالت متوسط هوا را در یک نقطه دلخواه به دست می دهد. پس وقتی در مورد آب و هوای یک منطقه بحث می کنیم لحظه زمامی را مطرح نمی کنیم. البته اقلیم معنای گسترده تری داشته و تنها به پارامترهای هواشناسی محدود نمی‎گردد بلکه مجموعه عوامل فیزیکی، شیمیایی و زیست محیطی را در بر می گیرد (علیزاده، 1377).

(طبیعت گردی) اکوتوریسم

گودوین (1996): طبیعت گردی عبارت می باشد نوعی گردشگری در طبیعت که تاثیرات اندکی را بر محیط زیست و منابع طبیعی وارد نموده و در حفظ و بقاء گونه ها و زیستگاههای طبیعی سهیم می باشد. طبیعت گردی با دو روش مستقیم حفظ و حراست از منابع طبیعی و غیر مستقیم ایجاد منبع درآمد جهت جوامع بومی در امر حفاظت و بقاء گونه ها و زیستگاههای مهم طبیعی گام برمی دارد. طبیعت گردی با بهره گیری از ابزار آموزشی و تبلیغاتی می تواند منابع طبیعی حفاظت شده را به عنوان یک منبع درآمد زا جهت بومیان معرفی می نماید در نتیجه افراد محلی به مناطق موروثی حیات وحش و محیط زیست به عنوان یک منبع درآمد، با دیده تکریم نگریسته و طبعاً از این مناطق حفاظت می نمایند( اولادی قادیکلایی، 1385، ص 61).

توسعه

ـ توسعه فرآیندی می باشد که به ظهور دنیایی نو می انجامد. در حالی که رشد اقتصادی ممکن می باشد افزایش کمی و یا حتی کاذبی باشد که در سطح تولید، توزیع، مصرف و یا درآمد یک جامعه و یا یک ملت در طول مدت زمانی مشخص حادث می گردد (کامران، 1374، ص 42).

تعداد صفحه :189