رشته مدیریت

منبع تحقیق : پایان نامه ارشد رشته مدیریت بازرگانی : ارزیابی عملکرد شرکت­های تعاونی شهرستان رشت

گرایش مدیریت مالی

با عنوان :  ارزیابی عملکرد شرکت­های تعاونی شهرستان رشت

دانشگاه آزاد اسلامی

واحد رشت

دانشکده مدیریت و حسابداری

گروه آموزشی مديريت

پایان­نامه تحصیلی جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد

رشته : مدیریت بازرگانی   گرایش: مدیریت مالی

 عنوان:

ارزیابی عملکرد شرکت­های تعاونی شهرستان رشت با بهره گیری از مدل تحلیل پوششی داده­ها (DEA)

 استاد راهنما:

دکتر رضا آقاجان نشتایی

پایان نامه

بخش هایی از متن پایان نامه :

(ممکن می باشد هنگام انتقال از فایل اصلی به داخل سایت بعضی متون به هم بریزد یا بعضی نمادها و اشکال درج نشود اما در فایل دانلودی همه چیز مرتب و کامل می باشد)

فهرست مطالب

عنوان                                                                                                            صفحه

فصل اول: کلیات پژوهش

1-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………….. 2

1-2- اظهار مسئله…………………………………………………………………………………………………. 2

1-3- ضرورت و اهمیت پژوهش……………………………………………………………………………… 3

1-4- اهداف پژوهش…………………………………………………………………………………………….. 4

1-5- سؤالات پژوهش…………………………………………………………………………………………… 4

1-6- فرضیه ها………………………………………………………………………………………………….. 4

1-7- مدل مفهومی………………………………………………………………………………………………. 4

1-8- قلمروتحقیق………………………………………………………………………………………………. 6

1-8-1قلمرو موضوعی…………………………………………………………………………………………. 6

1-8-2قلمرو مکانی……………………………………………………………………………………………… 6

1-8-3- قلمرو زمانی…………………………………………………………………………………………… 6

1-9- تعریف واژه ها و اصطلاحات………………………………………………………………………… 6

فصل دوم: ادبیات و پیشینه پژوهش

2-1- مقدمه……………………………………………………………………………………………………….. 10

2-1-1شرکت تعاونی…………………………………………………………………………………………… 10

2-2- مروری بر ادبیات موضوع……………………………………………………………………………… 11

2-2-1- تعاریف ارزیابی عملکرد……………………………………………………………………………. 11

2-2-2- سابقه ارزیابی عملکرد………………………………………………………………………………. 12

2-2-3- تاریخچه ارزیابی عملکرد در ایران……………………………………………………………….. 12

2-2-4- فرایند ارزیابی؛ مراحل ارزیابی عملکرد………………………………………………………….. 13

2-2-5- اثرات ارزیابی عملکرد………………………………………………………………………………. 14

2-2-6- اهمیت ارزشیابی عملکرد…………………………………………………………………………… 14

2-2-7- ابعاد ارزیابی عملکرد………………………………………………………………………………… 15

2-2-7-1عملکرد کارکنان……………………………………………………………………………………… 15

2-2-7-2ارزیابی عملکرد بخشی از یک سازمان…………………………………………………………. 15

2-2-7-3- ارزیابی عملکرد مدیر……………………………………………………………………………. 15

2-2-8- تعریف کارایی………………………………………………………………………………………. 16

2-2-9- مفهوم بهره وری……………………………………………………………………………………… 17

2-2-10 روشهای کلی اندازه گیری کارایی………………………………………………………………… 19

2-2-10-1روشهای پارامتری………………………………………………………………………………….. 19

2-2-10-2 روشهای غیرپارامتری…………………………………………………………………………….. 19

2-2-11انواع کارایی…………………………………………………………………………………………….. 22

2-2-11-1 كارايي فني يا تكنيكي……………………………………………………………………………. 22

2-2-11-2 كارايي تخصيصي…………………………………………………………………………………. 23

2-2-11-3 كارايي اقتصادي…………………………………………………………………………………… 23

2-2-11-4 كارايي مقياس……………………………………………………………………………………… 23

2-2-12 روش تحلیل پوشش دادهها……………………………………………………………………….. 24

2-2-13 اندازه گیری کارایی با روش تحلیل پوششی داده ها………………………………………….. 26

2-2-13-1 روش تابع مرزی تصادفی………………………………………………………………………. 26

2-2-13-2روش تحلیل پوششی داده ها……………………………………………………………………. 26

2-2-14 تحلیل پوششی داده ها………………………………………………………………………………. 27

2-2-15 انواع مدلهای تحلیل پوششی داده ها…………………………………………………………….. 30

2-2-16 مزایای روش تحلیل پوششی دادهها……………………………………………………………… 37

2-2-17معایبDEA…………………………………………………………………………………………… 37

2-2-18 ویژگیهای تحلیل پوششی داده ها…………………………………………………………………. 38

2-2-19 قابلیتهای کاربردی تحلیل پوششی دادهها………………………………………………………. 38

2-2-20 رتبه بندى در روش تحلیل پوششی دادهها…………………………………………………….. 38

2-3 پیشینه پژوهش……………………………………………………………………………………………….. 39

2-3-1 تحقیقات خارجی………………………………………………………………………………………. 39

2-3-2 تحقیقات داخلی……………………………………………………………………………………….. 42

فصل سوم: روش شناسی پژوهش

3-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………. 46

3-2 جامعه آماری……………………………………………………………………………………………….. 46

3-3 پارامترها……………………………………………………………………………………………………… 47

3-3-1 ورودی­ها……………………………………………………………………………………………….. 47

3-3-2 خروجی­ها……………………………………………………………………………………………….. 47

3-4 شاخص­ها (پارامترهای) ورودی……………………………………………………………………….. 48

3-4-1 کل دارایی……………………………………………………………………………………………….. 48

3-4-2 حقوق صاحبان سهام………………………………………………………………………………….. 49

3-5 شاخص­ها (پارامترهای) خروجی………………………………………………………………………. 50

3-5-1 نسبت جاری……………………………………………………………………………………………. 50

3-5-2 سود خالص……………………………………………………………………………………………… 51

3-5-3 شاخص EPS………………………………………………………………………………………….. 52

3-5-4 رشد فروش……………………………………………………………………………………………… 53

شما می توانید مطالب مشابه این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید                     

3-6 روش گردآوری داده­ها…………………………………………………………………………………… 54

3-7 روش­های آماری مورد بهره گیری………………………………………………………………………….. 54

3-8 درمورد نرم­افزار DEA-SOLVER…………………………………………………………………. 55

فصل چهارم: تجزیه و تحلیل یافته های پژوهش

4-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………. 57

4-2اطلاعات تحلیلی برای DMUها توسط DEA-SOLVER………………………………….. 57

4-2-1 تجزیه تحلیل شرکتهای تعاونی با مدل CCR-Inputو CCR-Output………………. 57

4-2-2تجزیه تحلیل شرکتهای تعاونی با مدل BCC-InputوBCC-Output………………… 96

4-3 رتبه بندی واحدهای کارا و ناکارادرمدلCCR-InputوCCR-Output………………….. 133

4-3-1 واحدهای کارا در سال 90 در مدلCCR-InputوCCR-Output…………………… 133

4-3-2واحدهای ناکارا در سال 90 درمدلCCR-InputوCCR-Output…………………….. 133

4-3-3واحدهای کارا در سال 91درمدلCCR-InputوCCR-Output………………………… 134

4-3-4واحدهای ناکارا در سال 91 درمدلCCR-Input وCCR-Output…………………… 134

4-4رتبه بندی واحدهای کارا و ناکارا درمدل BCC-Input و BCC-Output……………… 135

4-4-1واحدهای کارا درسال 90 درمدلBCC-InputوBCC-Output……………………….. 135

4-4-2 واحدهای ناکارا درسال 90 درمدلBCC-InputوBCC-Output…………………….. 135

4-4-3واحدهای کارا درسال 91 درمدلBCC-InputوBCC-Output……………………….. 136

4-4-4واحدهای ناکارا درسال 91 درمدلBCC-Input وBCC-Output…………………….. 136

فصل پنجم: اختصار و نتیجه گیری

5-1 مقدمه…………………………………………………………………………………………………………. 138

5-2 اختصار و نتیجه گیری…………………………………………………………………………………….. 138

5-3 محدودیت های پژوهش…………………………………………………………………………………… 139

5-4 پیشنهادهای کاربردی پژوهش…………………………………………………………………………….. 139

5-5 پیشنهاد برای تحقیقات آتی……………………………………………………………………………… 140

5-6 فهرست منابع و مآخذ……………………………………………………………………………………. 141

5-6-1 منابع فارسی…………………………………………………………………………………………….. 141

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را در شماره بندی انتهای صفحه بخوانید              

5-6-2 منابع انگلیسی…………………………………………………………………………………………… 145

چکیده

یکی از دغدغه های مدیران سازمان ها، آگاهی آنها از عملکرد سیستم های تحت مدیریت آنهاست. هدف اصلی این پژوهش، یافتن مقادیر کارایی هر یک از شرکت های تعاونی شهرستان رشت و شناسایی علت های ناکارایی شرکت های تعاونی مورد مطالعه با بهره گیری از تکنیک تحلیل پوششی داده ها می باشد. در نهایت درصدد ارائه راهکارهای منطقی بهبود عملکرد شرکت های تعاونی و ارائه استراتژی مناسب با بهره گیری از این تکنیک هستیم.

کارایی هر یک از واحدهای شرکت های تعاونی به عنوان متغیر وابسته و شاخص های ورودی و خروجی به عنوان متغیرهای مستقل در نظر گرفته می شوند.

پژوهش حاضر فرضیه ندارد، بلکه سنجش کارایی، مقایسه و تحلیل انجام می شود. این پژوهش در سطح شرکت های تعاونی شهرستان رشت انجام می گردد و بالطبع قابلیت اجرا در شرکتهای تعاونی را دارد. نوع و روش پژوهش، تحلیلی ـ توصیفی بوده،روش گردآوری اطلاعات، کتابخانه ای و میدانی می باشد. ابزار گردآوری اطلاعات، اسنادو مدارک موجود در شرکت های تعاونی شهرستان رشت بوده و در نهایت داده های مرتبط به شاخص ها با بهره گیری از مدل انتخابی و تحت نرم افزار DEA-SOLVERحل شده و خروجی ها تحلیل شدند.

کلید واژگان: تحلیل پوشش داده ها (DEA)، کارایی، ارزیابی عملکرد، رتبه بندی، ترازنامه.

1-1 مقدمه

امروزه به دلیل پیچیدگی های فزاینده محیطی، محدودیت منابع و امکانات تولید و رشد سریع هزینه ها موضوع افزایش کارایی و بهره وری کلیه مؤسسات، کانون توجه مدیران قرار داده و ضرورت کاربرد اصول علمی و مدیریتی را در این بخش توجیه می کند. یکی از مهم ترین این اصول اندازه گیری کارایی می باشد. ارزیابی عملکرد و متعاقب آن رتبه بندی واحدهای سازمانی به صورت روش های سنتی با بهره گیری از نسبت های مالی و شاخص های مالی رایج صورت می­پذیرد که این امر مسئله ارزیابی عملکرد را به چالش واداشته می باشد.تحلیل پوششی داده­ها تکنیکی می باشد که از کلیه مشاهدات گردآوری شده برای اندازه­گیری کارایی بهره گیری می­کند در واقع این روش با بهره گیری همزمان از چندین ورودی و چندین خروجی برخلاف روش­های سنتی هر کدام از مشاهدات را در مقایسه مرز کارا بهینه می­کند(مهرگان، 1383).

پس در پژوهش حاضر، با هدف مطالعه و شناخت مدل تحلیل پوششی داده ها و ارزیابی کارایی و بهره­وری شرکت های تعاونی با بهره گیری از مدل تحلیل مذکور، پس از مرور ادبیات موضوعی مربوط از میان جامعه آماری کل شرکت های تعاونی، تعداد 21 شرکت ناهمگن در شرکت های تعاونی که دارای صورت حساب (ترازنامه) و صورت سود و زیان از تاریخ 1/1/90به مدت دو سال لغایت 29/12/91 انتخاب شدند. سپس با جمع آوری اطلاعات لازم، ارزیابی کارایی و بهره وری شرکت های تعاونی و رتبه بندی آنها پرداخته گردید و در پایان نیز پیشنهاداتی برای مدیران ارائه گردید.

رتبه بندی شرکت ها نقاط ضعف و قدرت شرکت ها و همچنین فرصت ها و خطرات سرمایه گذاری در آنها را به خوبی مشخص می کند. روش های جدید در برآورده کردن کارایی ما را متوجه روشی نو با رویکردی جامع به نام تحلیل پوششی داده ها (DEA) معطوف می دارد.

در این فصل پس از ارائه مقدمه، به اظهار مسئله پژوهش و همچنین اهمیت و ضرورت پژوهش پرداخته می گردد. همچنین اهداف پژوهش ، سؤالات (فرضیات) اصلی و فرعی، مدل مفهومی پژوهش، قلمرو پژوهش شامل قلمرو موضوعی و زمانی و مکانی و در نهایت واژه های کلیدی پژوهش ارائه شده می باشد.

1-2 اظهار مسأله

ارزیابی عملکرد سازمان­ها و شرکت­ها از موضوعاتی می باشد که مدیران و محققین توجه زیادی به آن داشته­اند و تاکنون در این زمینه، مقالات زیادی چاپ گردیده می باشد. وجود و یا عدم وجود نظام ارزیابی عملکرد کارآمد ، با حیات و مرگ سازمان ارتباط­ای مستقیم دارد. تعاونی­ها سازمان­هایی هستند که بایستی مستقلاً و به دور از طرفداری و نظارت دولت تشکیل شده و به کار خود ادامه می­دهدو یا اینکه لازم می باشد زیر چتر حمایتی دولت قرار گیرند. اما این حمایتها همیشگی نبوده صرفاً تا زمانی که دولت­ها بر تصمیم خود اصرار داشته باشند تا به اهداف سیاسی و اقتصادی نایل شوند پابرجا بوده می باشد. بر پایه فلسفه تعاون ایجاد و گسترش تعاونی­ها صرفاً بایستی توسط مردم صورت گیرد یعنی اعضاء به حیات خود تداوم بخشند.هر شرکت تعاونی متعهد به ارائه خدمات به اعضاء مربوط می­باشند در این راستا شناسایی شاخص­های مؤثر بر عملکردها و اندازه­گیری کارایی هر یک از شرکت­ها و شناخت نقاط قوت و ضعف آنها در اهمیت بالایی برخوردار می باشد.

تحلیل پوششی داده ها (DEA) روشی برای مقایسه و ارزیابی کارایی نسبی واحدهای تصمیم گیرنده ایست که هر یک دارای چندین ورودی و خروجی مشابه هستند، مانند مدارس، دانشگاه ها، بانک ها و غیره (Kleine,2001).در این پژوهش با بهره گیری از ابزار تحلیل پوششی داده­ها به ارزیابی عملکرد و تعیین کارایی و رتبه­بندی چندین شرکت موجود در تعاونی خواهیم پرداخت.

چالش اصلی این پژوهش تعیین نقاط قوت و ضعف شرکت­های مورد نظر با بهره گیری از پارامترهای موجود در ترازنامه و تعیین منابعی که موجودی ناکارامدی شرکت­های ناکارا می­گردد و همچنین اتخاذ تصمیمات و ارائه راهکارها برای قرار گرفتن شرکت­های ناکارا در مرز کارایی و یا افزایش رتبه آنها در رتبه­بندی پژوهش حاضر می­باشد.

در این راستا مسئله اصلی پژوهش عبارتست از:وضعیت عملکردی شرکت­های تعاونی شهرستان رشت از حیث کارامدی چگونه می باشد؟

اساس کار ارزیابی عملکرد شرکت های تعاونی شهرستان رشت با بهره گیری از تکنیک تحلیل پوششی داده ها (DEA) می باشد، تحلیل پوششی داده ها یک تکنیک غیرپارامتری برای اندازه گیری کارایی نسبی یک مجموعه از واحدهای تصمیم گیری متجانس می باشد. عبارت نسبی به این دلیل می باشد که کارایی، نتیجه مقایسه واحدهای تصمیم گیرنده با یکدیگر می باشد. از انواع مدل هایی که برای تحلیل مفهوم کارایی و به مقصود ارزیابی کارایی نسبی واحدهای تصمیم گیرنده در تحلیل پوششی داده ها مورد بهره گیری قرار می گیرند. می توان به مدل های CCR (چارنز، کوپر و رودز (1978))، BCC (بنکر، چارنز و کوپر (1984))، مدل جمعی، مدل اندرسن پیترسن (1993) و مدل SBM (تون (1999)) تصریح نمود که در پژوهش حاضر پس از جمع آوری شاخص ها و تعریف واحدهای تصمیم گیری، مدل مناسب انتخاب شده می باشد.

1-3 ضرورت و اهمیت پژوهش

ارزیابی عملکرد به عنوان یکی از ضروری ترین زیر مجموعه های وظیفه کنترل ـ یکی از چهار عنصر دانش سازمان و مدیریت ـ در سازمانها می باشد که به اندازه گیری و سنجش وضع موجود می پردازد تا بتوان از آن به عنوان مبنایی جهت تصمیم گیری در مورد ادامه، تعدیل و یا جلوگیری از کاری که در حال انجام می باشد بهره گیری نمود. سیستم ارزیابی کارایی سازمان ها، یک مکانیزم مهم کنترل در راستای خط مشی ها و سیاست های کلی سازمان بوده و اطلاعات مهم و حیاتی را در خصوص میزان تناسب و سازگاری کارایی واحدها با برنامه ها، در اختیار مدیران قرار می دهند، البته وقوع این امر در گرو آن می باشد که:

نظام ارزیابی کارایی از جامعیت کافی برخوردار باشد تا نتایج آن قابل بهره گیری بوده و تمام جوانب فعالیت ها را مدنظر قرار دهد (اداره تحقیقات و برنامه ریزی، 1384).

1-4 اهداف پژوهش

هدف اساسی این پژوهش ارزیابی عملکرد شرکت های تعاونی شهرستان رشت با بهره گیری از مدل DEA می باشد. در این راستا اهداف فرعی پژوهش نیز که مدنظر می باشد عبارتند از:

  • شناخت شاخص های مؤثر بر عملکرد شرکت های تعاونی شهرستان رشت و تعیین میزان کارایی و ناکارایی آنها و نیز نقاط قوت و ضعف آنها وهمچنین رتبه بندی شرکت های تعاونی شهرستان رشت
  • شناسائی شرکت های تعاونی الگو به عنوان تعاونی های کارا ـ شناخت میزان اثرگذاری شاخص های مؤثر بر کارائی و برنامه ریزی به مقصود بهره گیری بهینه از تمام پتانسیل های موجود در زمینه ارائه خدمت. ارائه تصمیمات یا راهکارهایی برای شرکت های ناکارا.

1-5 سؤالات پژوهش

سئوال اصلی

وضعیت عملکردی شرکت های تعاونی شهرستان رشت از حیث کارآمدی چگونه می باشد؟

سئوال فرعی

شاخص های مؤثر بر عملکرد شرکت های تعاونی شهرستان رشت کدامند؟

کدام شرکت های تعاونی کارآمد و کدام شرکت ها ناکارآمد هستند و نقاط قوت شرکت های تعاونی کارآمد و نقاط ضعف شرکت های ناکارآمد کدامند؟

چگونه می توان با ارائه یک مدل ریاضی عملکرد شرکت های تعاونی شهرستان رشت را ارزیابی نمود؟

1-6 فرضیه ها

با در نظر داشتن ماهیت پژوهش مبنی بر ارزیابی عملکرد شرکت های تعاونی شهرستان رشت با بهره گیری از تکنیک DEA، فرضیه ای برای آن تعریف نمی گردد.

1-7 مدل مفهومی

هر مدل مفهومی به عنوان نقطه آغاز و مبنایی جهت انجام مطالعات و تحقیقات می باشد، بنحوی که متغیرهای موردنظر و روابط میان آنها را مشخص می نماید (Edwards etal, 2000). بدین معنی که می توان اظهار نمود که به صورت ایده آل، مدل مفهومی همان نقشه ذهنی می باشد (Masstricht school of management, 2001).

ابزار تحلیلی یک استراتژی جهت شروع و انجام پژوهش می باشد که انتظار می رود در حین اجرای پروژه، متغیرها، روابط و تعاملات بین آنها را مورد مطالعه و آزمون قرار دهد و حسب ضرورت تعدیلاتی در آنها انجام نماید و عواملی نیز از آنها کاسته و یا به آنها بیفزاید (Sautter & Leisen, 1999). همان گونه که در اظهار فلسفه بهره گیری از مدل مفهومی پژوهش هم اظهار شده، شروع کار پژوهش با بهره گیری از این الگو مفهومی خواهد بود. اما در حین کار مطمئناً از مدل های (الگوهای مفهومی) دیگر نیز بهره گرفته خواهد گردید. مدل مورد بهره گیری در نمودار شماره یک آمده می باشد. (میرزایی، 1375)

به مقصود آزمون قابلیت اجرایی بودن یک مدل، در حالت کلی می توان از سه متد بهره گیری نمود که عبارتند از:

  • اجرای مدل در دنیای واقعی (Koontz etal, 1980) (الوانی، 1380).
  • بهره گیری از روش دلفی یا نظرسنجی از خبرگان (Mulford & Klonglan, 1982).
  • بهره گیری از فنون ریاضی و شبیه سازی (Barjis etal, 2000).

تعداد صفحه :161

قیمت : چهارده هزار و هفتصد تومان