No category

پایان نامه با واژگان کلیدی تاجیکستان، قرقیزستان، آسیای مرکزی، ژئوپولیتیک

شرایط ژئواستراتژیک حاکم بر جغرافیای سیاسی این کشور، رابطهی منطقهی آسیای مرکزی به ویژه قزاقستان به عنوان سرزمینی بین آسیا و اروپا و شرق و غرب آسیا همواره برای بازیگران نقش اول حوزهی پاسیفیک از جمله چین و ژاپن حایز اهمیت بوده است.علاقهی مشترک قزاقها برای گسترش رابطه با کشورهای قدرتمند بر اعتبار ژئوپولیتیکی قزاقستان افزوده است. (یزدان پناه، ۱۳۸۹،ص ۵۸)
برای قزاقستان بحث امنیت و مبارزه با گروههای افراطی از اولویت بالایی برخوردار است، بطوری که همسو با کشورهای منطقهی آسیای مرکزی، به دنبال پیوستن به اتحادهای گوناگون برای تضمین امنیت خود می باشد و تأسیس سازمان را پدیدهی جدیدی برای اتحاد کشورهای منطقه به حساب می آورد. قزاقستان همچنین نقش سازمان را در ارتقای ثبات منطقه بسیار مهم می داند.(انوری و رحمانی موحد، ۱۳۸۸،ص ۸۰)
مهمترین هدف قزاقستان از عضویت در سازمان شانگهای در حال حاضر تثبیت موقعیت ژئوپولیتیک خود به منظور اقتدار سیاسی – اقتصادی خود در آینده است. (یزدان پناه، ۱۳۸۹،ص ۵۵)
اهداف دیگری که می توان برای کشور قزاقستان، از عضویت در سازمان همکاری شانگهای برشمرد (به نوعی برای تمامی کشورهای آسیای مرکزی می توان نام برد) عبارتند از:
– کسب درجه بیشتری از استقلال از طریق خنثی کردن نفوذ منفی چین و روسیه با یکدیگر.
– کسب اعتبار بین المللی از طریق حضور در نهادی چند جانبه بدون نیاز به تن در دادن به پیش شرط های سیاسی و حقوق بشری.
– تقویت روند دولت سازی و ثبات سیاسی.
– ضمانت صلح و ثبات منطقه ای.
– استفاده از امکانات اقتصادی و تجاری چین.
– گشایش مسیر چین برای ترانزیت دو سویه کالا و خدمات. (سازمان همکاری شانگهای، ۱۳۸۸،ص۶۰)

۴-قرقیزستان

شکل شماره ۶: نقشه قرقیزستان
منبع: http://fa.wikipedia.org/wiki/Kyrgyzstan_1996_CIA_map.jpg
جمهوری قرقیزستان با ?????? کیلومتر مربع مساحت در قسمت شمال شرقی آسیای مرکزی واقع شده‌است. این کشور در شرق و جنوب شرقی با چین، در شمال با قزاقستان و در جنوب با تاجیکستان و از غرب با جمهوری ازبکستان همسایه و هم مرز است. جمعیت این کشور ? میلیون و پایتخت آن شهر بیشکک است که جمعیت پایتخت ?/? میلیون نفر می‌باشد. به لحاظ موقعیت آب و هوایی، این کشور دارای آب و هوای معتدل کوهستانی، بهار و تابستان معتدل و زمستانی سرد است.
ریشه‌های فرهنگی قرقیزها را در بخشهای بالایی رودینی سی(سیبری)در کوهستان آلتای پیدا کرده اند.به نظر می‌رسد آنان در قرن دهم میلادی از آلتای، به جایی که اکنون قرقیزستان نام دارد، مهاجرت کرده اند و در آنجا ساکن شده اند.ترکان سلجوقی و مغولها تاثیر زیادی بر فرهنگ این منطقه گذاشته اند. قرقیزها اسلام و تیراندازی را از ترکان سلجوقی و اسب سواری ماهرانه را ازچابک سواران ترک نژاد آسیای میانه یاد گرفتند. هنوز هم سوارکاران چابکی در این کشور یافت می‌شود. در اوایل سدهی ۱? میلادی، قرقیزستان تحت حکومت خانات خوقند (کاکند) درآمد. در سال ???? قرقیزستان به امپراتوری روسیه ضمیمه شد.
پس از انقلاب اکتبر، در سال ????، جمهوری قرقیزستان (جزئی از اتحاد جماهیر شوروی) تشکیل شد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، در سال ????، قرقیزستان به استقلال دست یافت.۱۵
ژئوپولییتیک قرقیزستان متأثر از عوامل متعددی است که مهم ترین آن ها برگرفته از موقعیت جغرافیایی این کشور در حوزه ی آسیای مرکزی است. حوزه ی ژئوپولیتیک کشورهای آسیای مرکزی به گونه ایست که این حوزه در قرن بیست و یکم بیشتر مورد توجه جهانی و نهادهای بین المللی و منطقه ای است. یکی از خطراتی که حوزه ی ژئوپولیتیک قرقیزستان را تهدید می کند، پتانسیل اختلافات داخلی است. که ثبات سیاسی این کشور را تهدید می کند. (یزدان پناه،۱۳۸۹،ص ۶۰)
اهدافی را که برای عضویت قرقیزستان جهت پیوستن به سازمان شانگهای می توان نام برد، به قرار ذیل است:
۱- کسب استقلال و ثبات سیاسی.
۲- حل مشکلات امنیتی و چالش های داخلی و تلاش برای زدودن فقر و مبارزه علیه افراط گرایی.
۳- تجارت با چین و تقویت همکاریها.
۴- حرکت به سمت توسعه ی اقتصادی با ساز و کارهای سرمایه گذاری و کمکهای اقتصادی .
۵- کاهش نفوذ روسیه.

۵- تاجیکستان

شکل شماره ۷: نقشه تاجیکستان
منبع: www.dushanbe.icro.ir
تاجیکستان یا جمهوری تاجیکستان کشوری در آسیای مرکزی است. این کشور از جنوب با افغانستان ، از باختر (غرب) با ازبکستان ، از شمال با قرقیزستان ، و از خاور (شرق) با چین همسایه است. تاجیکستان یک کشور محاط در خشکی است که در گذشته راه ابریشم از آن گذر می‌کرده است . پهناوری تاجیکستان ??????? کیلومتر مربع است. تاجیکستان کشوری کوهستانی و پربارش است و منابع آّب فراوانی دارد. جمعیت تاجیکستان ????????? تن (برآورد ????) است. حدود ??? مردم تاجیک هستند (که به فارسی دری سخن می‌گویند)، ??? ازبک و سایر مردم روس ، اوکراینی ، چینی ، کره‌ای ، تاتار و غیره هستند. دین بیشتر مردم اسلام است (بیشتر سنی ، دارای اقلیت قابل توجه شیعه اسماعیلی).
سرزمین سغد باستان که سرزمین کنونی تاجیکستان را در بر می‌گیرد ، در زمان داریوش یکم به جزئی از امپراتوری هخامنشی تبدیل شد . پس از یورش اسکندر مقدونی ، تاجیکستان به ترتیب جزئی از پادشاهی‌های سلوکی ، اشکانی ، کوشان و ساسانی بوده است . در سال ??? میلادی (در زمان امویان)، این سرزمین به تصرف عرب‌ها درآمد و مردم تاجیک دین اسلام را پذیرفتند. پس از اسلام تاجیکستان تبدیل به مهد زبان فارسی دری و فرهنگ و علوم گوناگون شد. در سده ی دهم میلادی ، تاجیکستان جزئی از قلمروی سامانیان بود. پس از سامانیان، تاجیکستان به ترتیب جزئی از حکومتهای غزنوی ، سلجوقی ، خوارزمشاهیان، مغول ، تیموریان و ازبک بوده است.
در سده ی نوزدهم میلادی ، شمال تاجیکستان (خجند) جزئی از خانات خوقند، و جنوب تاجیکستان جزئی از خانات بخارا بوده است. خانات بخارا در سال ???? خورشیدی (????) ، و خانات خوقند در سال ???? (????) ، زیر سلطه ی روسیه تزاری درآمدند.
پس از انقلاب اکتبر، در سال ???? (????) ، جمهوری سوسیالیستی شوروی تاجیکستان (جزئی از اتحاد جماهیر شوروی) تشکیل شد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ، در سال ???? (????) ، تاجیکستان به استقلال دست یافت.
کمی پس از استقلال تاجیکستان در سال ???? (????) ، جنگ داخلی پنج ساله بین دولت تحت حمایت مسکو و مخالفان اسلامگرا (به رهبری عبدالله نوری) درگرفت. ۱۶
اهمیت استراتژیک تاجیکستان در منطقه بدین جهت است که این کشور در قلب آسیای مرکزی بین دو رود آمودریا و سیردریا واقع شده است و با تمامی جمهوری های آسیای مرکزی مرز مشترک دارد. در واقع حضور در بازار این کشور، ورود به بازار سایر کشورهای منطقه را تسهیل می نماید.داشتن مرز مشترک با افغانستان و چین از مزایای مهم موقعیت تاجیکستان در منطقه است که این کشور را به عنوان یکی از مسیرهای دسترسی به آب های آزاد جنوب مطرح نموده است. (یزدان پناه، ۱۳۸۹،ص ۶۱)
تاجیکستان نیز همچون سایر کشورهای آسیای مرکزی، مبارزه با قاچاق مواد مخدر، تروریسم و افراط گرایی و البته توسعهی همکاریهای اقتصادی را از اولویت های خود برای پیوستن به سازمان معرفی نموده است. (انوری و رحمانی موحد، ۱۳۸۸،ص ۸۱)
از اهداف کشور تاجیکستان برای پیوستن به سازمان شانگهای می توان موارد زیررا نام برد:
۱- کسب استقلال و ثبات سیاسی.
۲- حل مشکلات امنیتی و چالش های داخلی..
۳- تجارت با چین.
۴- حرکت به سمت توسعه ی اقتصادی .
۵- کاهش نفوذ روسیه .

۶- ازبکستان

شکل شماره ۸: نقشه ازبکستان
منبع: http://fa.wikipedia.org/wiki/Uz-map.png
ازبکستان کشوری است در آسیای مرکزی ، دارای مرز مشترک با کشورهای افغانستان ، تاجیکستان ، ترکمنستان، قرقیزستان، و قزاقستان. پایتخت این کشور شهر تاشکند است. ازبکستان با افغانستان، تاجیکستان، قرقیزستان، ترکمنستان و قزاقستان همسایه‌است. ازبکستان ???،??? کیلومتر مربع مساحت و ۲۶۸۵۱۰۰۰ تن جمعیت دارد. که از این لحاظ ?? کشور بزرگ جهان و ?? کشور پرجمعیت جهان به حساب می‌آید. در میان کشورهای مستقل همسو از نظر پهناوری پنجمین و از لحاظ جمعیت سوم است. پایتخت آن تاشکند و از شهرهای مهم آن سمرقند و بخارا است.این کشور ???? کیلومتر از شرق به غرب و ??? کیلومتر از شمال به جنوب کشیده شده است.
ازبکستان پرجمعیت‌ترین کشور منطقه آسیای میانه است و بزرگترین تولیدکننده پنبه در جهان به شمار می‌آید. گاز، نفت و طلا از غنی‌ترین منابعی است که در طبیعت این کشور نهفته است.
ازبکستان کشوری خشک و محصور در خشکی است. ازبکستان به همراه لیختن اشتاین دو کشور افزون محصور در خشکی هستند یعنی توسط کشورهای دیگری که در خشکی محصور هستند احاطه شدند.
در سده ی دهم میلادی، منطقه کنونی ازبکستان جزیی از قلمرو سامانیان بود. منطقه کنونی ازبکستان بعدها به ترتیب جزئی از حکومتهای غزنوی، سلجوقی، خوارزمشاهی، مغول، تیموری و ازبک شد. در سده ی نوزدهم میلادی، غرب و شمال ازبکستان زیر سلطه ی خانات خوارزم ، و جنوب ازبکستان جزئی از خانات بخارا بوده‌است. خانات بخارا و خوارزم در سال ???? زیر سلطه ی روسیه درآمدند. شیبانی‌ها به مدت ??? سال در ازبکستان حکومت کردند.
پس از انقلاب اکتبر، در سال ???? ، جمهوری ازبکستان (جزئی از اتحاد جماهیر شوروی) تشکیل شد. پس از فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی ،در سال ????، ازبکستان به استقلال دست یافت. واژه ی ازبکستان از دو بخش “ازبک” و “ستان” تشکیل شده است، که به معنای “سرزمین ازبک‌ها” است. ۱۷
کشور ازبکستان به عنوان آخرین عضو ثابت به مجموعه ی شانگهای ملحق شد و بنا به دلایل زیر به این سازمان پیوست:
الف- یافتن تضمین امنیتی قابل اعتماد و عقب نماندن از جریان توسعه در آسیای مرکزی.
ب- کسب موقعیت برتر در منطقه بنا به ملاحظات ژئوپولیتیک. (یزدان پناه، ۱۳۸۹،ص ۶۷)
ازبکستان امیدوار است سازمان نقشی مهم در حل مشکلات امنیتی، جلوگیری از درگیریها، استقرار ثبات، اعمال قوانین و نظم و مبارزه با مواد مخدر ایفا کند. علاوه بر این ازبکستان منافع خود را بر توسعه همکاری و گفتگو با تمام کشورهای علاقمند به تحکیم ثبات و امنیت در منطقه و جهان مستقر کرده است و مواضع خود را در برقراری امنیت، احترام به اصول بین المللی، حاکمیت و استقلال، عدم دخالت در امور یکدیگر و بزرگداشت ارزشهای بشری به مواضع کشورهای عضو پیمان شانگهای نزدیک می بیند. (انوری و رحمانی موحد، ۱۳۸۸،ص ۷۹)

کشورهای ناظر سازمان همکاری شانگهای:
پس از تأسیس سازمان همکاری های شانگهای در سال ۲۰۰۱ که از کشورهای چین، روسیه، قزاقستان، قرقیزستان، تاجیکستان و ازبکستان تشکیل

دیدگاهتان را بنویسید