No category

پایان نامه با واژگان کلیدی امام حسین(ع)، امام حسین، قرآن کریم، کشورهای اسلامی

پاسخ ۷۷
دلیل سوم: عدم جواز قیاس اولیا به پیامبر? ۷۸
پاسخ ۷۹
دلیل چهارم: حرمت تبرک قبور، به جهت شرک بودن ۸۰
پاسخ ۸۰
دلیل پنجم: بدعت بودن تبرک از قبور ۸۱
پاسخ ۸۱
دلیل ششم: کراهت تبرک به قبور نزد عبدالله بن عمر ۸۲
پاسخ ۸۲
دلیل هفتم: تبرک به قبور اولیا از عادات یهود و نصارا ۸۳
پاسخ ۸۳
۷. تبرک به تربت امام حسین(ع) و سجده بر آن ۸۴
سجده بر تربت امام حسین(ع) ۸۶
فتوای وهابیان ۸۶
سجده شیعه بر هر نوع خاک ۸۷
برتری برخی زمین‌ها از دیدگاه قرآن ۸۷
اختلاف برخی زمین‌ها از دیدگاه روایات ۸۸
شرافت تربت امام حسین(ع) ۸۹
قبر حسین(ع) همانند قبر رسول‌الله(ص) ۹۱
فضیلت تربت امام حسین(ع) ۹۲
فتاوای وهابیان ۹۳
احمد بن حنبل و تبرک ۹۴
نتیجه‌گیری ۹۷
تبرک به آب وضوی پیامبر در روایات اهل سنت ۱۰۰
فهرست منابع و مؤاخذ ۱۰۳

مقدمه
روزگار ما، روزگاری است که تمام فرقه‌های مسلمانان، از فاصله افتادن با روزگار پیامبر? در رنج هستند و اینکه امت اسلامی بر خلاف دستور خداوند و رسولش مبنی بر اتحاد و هم‌دلی اسلامی، به پراکندگی گروه‌های مختلف گراییده، موجبات خشنودی دشمنان اسلام را فراهم کرده‌اند. از بین رفتن عزت و شوکت اسلامی، سرسپردگی اکثر کشورهای اسلامی به کفار، تخریب خانه‌ها و کشتار مسلمانان توسط کفار، پیامد شوم چند دستگی است و تأسف را باید بدان جهت داشت که اختلافات ، موجب گشته تا به یکدیگر توهین کنند و همدر را تکفیر نمایند و خون یکدیگر را مباح شمارند. در حالی که اختلاف در مباحث فرعی کلامی است. به جای آن‌که به بحث و گفت‌وگو تن داده، جوانب و زوایای مسائل اختلافی را روشن نمایند و دست از تعصب فرقه‌ای بردارند، مسلمانان دیگر را تحقیر و توهین و تکفیر می‌نمایند.
یکی از مسائل فرعی کلامی که مسأله‌ای عادی بوده است، اما با ظهور تفکرات سلفی، آن مسأله هم مانند سایر پدیده‌های معمولی و رایج، به چالش کشیده شده و محل نزاع و گفت‌وگو گردید، تبرک جستن به رسول گرامی اسلام? و آثار حضرت از قبیل منبر، زیارت، اقامت در اماکن مرتبط با حضرت است. همچنین تبرک جستن، طلب خیر و برکت، رشد و سعادت از خداوند به وسیله‌ی آنان می‌باشد.
لذا در این تحقیق، سعی شده است که موارد تبرک از دیدگاه قرآن و سنت رسول الله? به خوبی و به دور از تعصب تقریر گردد تا حقیقت بر همگان روشن شود.
فصل اول: کلیات و مفاهیم
گفتار اول: کلیات
الف) تبیین موضوع
تبرک، همان درخواست خیر و برکت از خداوند متعال به وسیله‌ای مثل قبر پیامبر اکرم صلی‌الله‌علیه‌وآله، به شکل دست کشیدن و بوسیدن است.
ما به بیان جایگاه آن در قرآن و سنت به طور جداگانه می‌پردازیم تا حقیقت امر بر همگان روشن شود که آیا چنین عملی، آن‌گونه که سلفیه می‌گویند، در درگاه الهی ناپسند است و موجب شرک و کفر می‌گردد؟ یا آن‌که همان‌گونه که شیعه و بسیاری از اهل سنت می‌گویند، پسندیده و مورد سفارش پیامبرصلی‌الله‌علیه‌وآله و قرآن است؟
پرسش‌های تحقیق
پرسش اصلی
آیا تبرک از دیدگاه قرآن و سنت، مورد تأیید است؟
پرسش‌های فرعی
۱. دیدگاه قرآن در مورد تبرک چیست؟
۲. تبرک، در سنت چه جایگاهی دارد؟
۳. حقیقت و مفهوم تبرک چیست؟
۴. چه شبهاتی درباره‌ی تبرک وارد شده است؟
فرضیه‌های تحقیق
فرضیه‌ی اصلی
تبرک جستن به آثار انبیا، اولیا و صلحا، حتی پس از مرگشان، مشروع، بلکه از نگاه قرآن و سنت، مستحب و پسندیده است و منافاتی با توحید در عبادات ندارد.
فرضیه‌های فرعی
۱. قرآن کریم، ضمن آیاتی، تبرک جستن را مشروع دانسته و تأیید می‌نماید.
۲. تبرک جستن، در سنت رسول‌الله صلی‌الله‌علیه‌وآله و اهل بیت علیهم‌السلام مورد تأیید بوده است.
۳. تبرک، در حقیقت درخواست خیر و برکت از بندگان صالح خداست که در ذیل اراده‌ی خداوند بوده و با نظر به صالحیت و درجه‌ی آن بندگان در مقام الهی صورت می‌پذیرد.
۴. وهابیت و سلفیه، تبرک جستن از آثار انبیا، اولیا و صلحا را شرک دانسته و شبهه‌ی مشرک بودن تبرک‌جویان را وارد کرده‌اند.
پیشینه‌ی تحقیق
درباره‌ی این موضوع در کتاب‌های سنی و شیعه به دو شکل، بحث شده است. نخست، کتاب‌هایی که به صورت تخصصی به این موضوع پرداخته‌اند، نظیر کتاب “التبرک” از مرحوم آیت‌الله میانجی و یا کتاب “التبرک انواعه و احکامه” از ناصر بت عبدالرحمن بن محمد الجدیع و یا کتاب “التبرک” مرکز جهانی اهل بیت علیهم‌السلام.
این کتاب‌ها فقط به بیان دیدگاه شیعه یا سلفیه و دفاع از آن پرداخته و به نحو مقارنه‌ای به طرح دیدگاه‌های مخالف و نقد دلایل آن‌ها از نگاه قرآن و سنت پرداخته‌اند.
و دوم، کتاب‌هایی که در مقام دفاع و نقد دیدگاه‌های وهابیت توسط شیعه و یا نقد دیدگاه‌های شیعیان توسط وهابیت و سلفیه نگارش یافته و در ضمن مباحث کتاب، به موضوع تبرک نیز پرداخته‌اند. نظیر کتاب “روافد الایمان” از از نجم‌الدین طبسی و کتاب “منهج الإرشاد” از سید محسن امین و کتب این تیمیه نظیر “اقتضاء الصراط المستقیم” و مجموع فتاوای ابن تیمیه و “اغاثه اللهفان” ابن قیم جوزی.
گفتار دوم: موارد تبرک مشروع
مفهوم “برکت” در لغت
اصل برکت به معنای ثبات ولزوم است. تبرک از ماده “برک” است.
ابن فارض در “معجم مقاییس اللغه” آورده است: “برک: الباء والراء والکاف اصل واحد، وهو ثبات الشرع…”۱ (برک: با، راء، کاف اصل واحدی است به معنای ثبات شرع…).
راغب اصفهانی می‌نویسد: “فقیل: ابترکوا فی الحرب ای ثبتوا ولازموا موضع الحرب”۲ (گفته شده: “ابترکوا فی الحرب” یعنی در موضع جنگ ثابت قدم بوده‌اند.)
جوهری می‌گوید: “کل شیء ثبت واقام فقد برک…”۳ (هر آن‌چه پابرجا بوده ومقیم باشد دارای برکت است…”.
و به معنای نماء و زیادی نیز اطلاق شده است.
ابن فارض از خلیل نقل کرده: “البرکه من الزیاده والنماء”۴ (برکت از زیادتی و نمو است).
ابن درید می‌نویسد: “یقال: لابارک الله فیه أی لانماه.”۵ (گفته می‌شود: “لابارک الله فیه” یعنی خداوند در آن رشد ونمو ایجاد نکند.)
فراء معنای دیگری نیز برای برکت ذکر کرده که همان سعادت است. او در معنای آیه: (رَحْمَهُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ عَلَیکمْ أَهْلَ الْبَیتِ)۶ می‌گوید: “البرکات: السعاده”۷ (برکات به معنای سعادت است) و “تبریک” به معنای دعا برای انسان یا دیگری به برکت است.
ازهری می‌گوید: “تبرّکت علیه تبریکاً ای قلت: بارک الله علیه”۸ (تبرّکت علیه تبریکاً یعنی بارک الله علیک گفتی).
ابن اثیر درباره حدیث “فحنّکه و برک علیه” می‌گوید: “ای دعا له بالبرکه”۹ (یعنی بر او دعا به برکت کرد).
کلمه “تبارک” به معنای تعالی وتعاظم یا تقدس آمده است.۱۰ و لذا ابن درید گفته:
“و تبارک لا یوصف به إلاّ الله تبارک وتعالی”۱۱ (تنها خداوند تبارک وتعالی توصیف به تبارک می‌شود).
وکلمه “تبرک” مصدر باب تفعل به معنای طلب برکت است، وتبرک به چیزی به معنای طلب برکت به واسطه اوست. و “تبرکت به أی تیمّنت به”۱۲ (تبرکت به یعنی به واسطه آن مبارک شدم).
از مجموعه کلمات استفاده می‌شود در مفهوم تبرک ثبات و لزوم و رشد و نمو و زیادتی نهفته است و کسی که به چیزی یا کسی متبرک می‌شود در حقیقت درصدد تقویت موضع خود است.
توحید در برکت
یکی از اقسام توحید افعالی توحید در برکت است یعنی اعتقاد به این‌که برکت و زیادتی و تأثیر، بالاستقلال وبالاصاله از آن خداوند متعال است و اگر کسی یا چیزی برکت دارد به جهت قرب معنوی به خداست که به اذن او دارای برکت شده و اِعمال می‌کند. و نیز خداوند متعال است که در برخی اشیاء برکت قرار داده است.
لذا خداوند متعال درباره حضرت عیسی? می‌فرماید: “وَ جَعَلَنِی مُبَارَکاً أَینَمَا کنْتُ”۱۳ (ومرا -هرجا که باشم- وجودی پربرکت قرار داده.)
و درباره حضرت ابراهیم و اسحاق? می‌فرماید: “وَ بارَکنَا عَلَیهِ وَ عَلی إِسْحَاقَ”۱۴ (ما به او واسحاق برکت دادیم.)
و همچنین می‌فرماید: “رَحْمَهُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ عَلَیکمْ أَهْلَ الْبَیتِ إِنَّهُ حَمِیدٌ مَجِیدٌ”۱۵ (این رحمت خدا و برکاتش بر شما خانواده است؛ چرا که او ستوده ووالا است.)
“تبرک” در قرآن کریم
کلمه “برکت” ومشتقات آن ?۳?? مرتبه در ?۳۲? آیه و بر ?۸? صیغه (بارک، بارکنا، بورک، تبارک، برکات، برکاته، مبارک و مبارکه) به کار رفته است و به معنای کثرت و زیادی خیر آمده است. و این با معنای لغوی (نماء و زیادی) سازگاری دارد.
خداوند متعال می‌فرماید: “إِنَّ أَوَّلَ بَیتٍ وُضِعَ لِلنَّاسِ لَلَّذِی بِبَکهَ مُبَارَکاً”۱۶ (نخستین خانه‌ای که برای مردم (و نیایش خداوند) قرار داده شد، همان است که در سرزمین مکه وپر برکت است.)
و نیز می‌فرماید: “رَحْمَهُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ عَلَیکمْ أَهْلَ الْبَیتِ”۱۷ (این رحمت خدا و برکاتش بر شما خانواده است.)
همچنین می‌فرماید: “وَ هَذا ذِکرٌ مُبَارَک أَنْزَلْنَاهُ” (و این (قرآن) ذکر مبارکی است که (بر شما) نازل کردیم.)۱۸
و می‌فرماید: “لَفَتَحْنَا عَلَیهِمْ بَرَکاتٍ مِنَ السَّمَاءِ وَ الأَرْضِ”۱۹ (برکات آسمان وزمین را بر آن‌ها می‌گشودیم.)
“تبرک” در احادیث
کلمه “برکت” و مشتقات در سخنان پیامبر اکرم? با صیغه‌های مختلف به کار رفته است. و معنای آن همان دو معنایی است که در قرآن کریم استعمال شده است؛ یعنی ثبوت و دوام خیر یا کثرت خیر و زیادی آن و یا هر دو.
ابن اثیر در شرح حدیث نبوی “وَبارِک عَلی مُحَمَّدٍ وَ عَلی آلِ مُحَمَّدٍ”۲۰ می‌گوید: “أی أَثبِت له وأَدِم ما اعطیته من التشریف والکرامه، وهو من برک البعیر إذا ناخ فی موضع فلزمه، وتطلق البرکه أیضاً علی الزیاده، و الأصل الأوّل”۲۱ (یعنی با ثبات کن بر او وآن‌چه را که به او از شرف وکرامت دادی ادامه بده. و این کلمه از ماده برک البعیر است به این معنا که شتر در موضعی خوابید و بر آن چسبید. و برکت نیز بر معنای زیادتی اطلاق می‌گردد، و اصل در آن همان معنای اوّل است.)
عایشه درباره جوریه دختر حارث بن مصطلق می‌گوید: “فَمَا رَأَینا اِمْرَأَهً کانَتْ أَعْظَمُ بَرَکهً عَلَی قَوْمِهَا مِنْهَا…”۲۲ (ما زنی را ندیدیم همانند او که برکتش بر قومش از او بیش‌تر باشد).
اصل برکت از جانب خداست
از آیات قرآن استفاده می‌شود که برکت بالأصاله از آنِ خداوند متعال است؛
?۱?. خداوند متعال می‌فرماید: “قِیلَ یا نُوحُ اهْبِطْ بِسَلامٍ‌ٍ مِنَّا وَ بَرَکاتٍ عَلَیک”۲۳ (گفته شد: ای نوح! با سلامت و برکاتی از ناحیه ما بر تو فرود آی.)
?۲?. و می‌فرماید: “رَحْمَهُ اللهِ وَ بَرَکاتُهُ عَلَیکمْ أَهْلَ الْبَیتِ”۲۴ (این رحمت خدا و برکاتش بر شما خانواده است.)
?۳?. و می‌فرماید: “فَإِذا دَخَلْتُمْ بُیوتاً فَسَلِّمُوا

دیدگاهتان را بنویسید