اسکلرودرمی؛ انواع | علایم و تشخیص | بیماری

شاید تا چند سال پیش کم تر با بیماریای روماتولوژی برخورد داشته و یا این بیماریا رو در جامعه تماشاگر بوده ایم، ولی بدیش اینه این چند سال بر آمار بیماران روماتولوژی به طور چشم گیری اضافه شده. با در نظر گرفتن این که این بیماریا درمان کامل نداشته و کنترل و توقف مریضی به خصوص در مراحل اولیه می تونه واسه مریض بسیار مهم و تعیین کننده باشه، پس شناخت عموم از اونا لازمه؛ بر این پایه پای صحبت دکتر زهرا بصیری فوق تخصص روماتولوژی و عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی همدان می شینیم تا با یکی از این بیماریا بیشتر آشنا شیم.

اسکلرودرمی چیه؟

اسکلرودرمی به دو شکل دیده می شه:

سیستمیک اسکلرودرمی (Scleroderma Systemic)؛ که یه مریضی سیستمیک و در برگیرنده تموم بدنه و لوکال اسکلرودرمی (local scleroderma) که به شکل موضعی خودنمایی پیدا میکنه.

اسکلرودرمی موضعی

اسکلرودرمی موضعی خود به دو دسته تقسیم می شه:

نوع مورفه آ

در این مریضی پلاکای سفت شده روی پوست قسمتای جور واجور بدن ایجاد می شه. این ضایعات با حدود مشخص و در قسمتای جور واجور می تونه وجود داشته باشه.

نوع لینه آ

این فرم خطی به صورت سفتی پوست مشخص می شه و یه حالت و فرم پیشرفته ای داره. این حالت بعضی وقتا نمایی رو بوجود میاره که به اون در اصطلاح " زخم شمشیری " می گن. اگه این سفتی پوست روی ناحیه صورت باشه، یه طرف صورت رو به طور کاملً سفت می کنه. حالا خوبیش اینه در این دو نوع مریضی (مورفه آ و لینه آ)، احشای داخلی بدن درگیر نمی شن و فقط ضایعات و تظاهرات، روی قسمت پوست هستن.

اسکلرودرمی سیستمیک

بدیش اینه این نوع از مریضی مشکل بیشتری واسه فرد بوجود میاره؛ چون که در برگیرنده تموم بدنه.

اسکلرودرمی سیستمیک هم به دو قسمت تقسیم بندی می شه:

نوع محدود

در نوع محدود که باعث سفتی پوست می شه، از ناحیه آرنجا به پایین و از زانوا به پایین درگیر می شن، که به همراه این قسمتا، ناحیه سر و گردن هم گرفتار می شن.

نوع منتشر

در این نوع، پوست قسمت تنه و قسمت ابتدایی انداما درگیر می شه و سفتی پوست در این آدما به صورت کلی تری هست.

البته این دو نوع مریضی می تونن احشای داخلی بدن رو هم درگیر کنن. بیشترین انداما و احشای داخلی که درگیر می شن؛ اول سیستم گوارشی هستش و از اندامای گوارشی؛ مری اولین و بیشترین جاییه که ضایعه رو نشون میده طوری که مریض احساس می کنه غذا توی گلویش گیر کرده و این افراد موقع بلع غذا دچار مشکل می شن. ممکنه سوزش سر دل هم داشته باشن و به خاطر برگشت اسید معده، احساس پُری و نفخ در شکم کنن. به دلیل اون که ممکنه سفتی جدار روده ها ایجاد شه و رسوب بافت کلاژن در عضلات صاف احشای داخلی اتفاق بیفته، مریض با علائم سوء هاضمه و سوء جذب و حالت یبوست و انسداد کاذب روده مراجعه می کنه. درد شکم، نفخ و یبوست، می تونه بیشترین علائم گوارشی باشه.

البته به غیر از دستگاه گوارش، قسمتای دیگری مانند قلب هم درگیر می شن. این مریضی می تونه در دریچه های قلبی ایجاد اشکال کنه و به طور مثال عضلات جدار قلب حالت فیبروز و سفتی پیدا کنن و بعد اون، مریض مشکل قلبی پیدا کرده و یا ضربان قلبش بی نظم شه و از طرفی چون راه های هدایتی قلب درگیر می شه، ممکنه در دور و بر قلب هم مایع جمع شه.

ممکنه در ریه این افراد هم مشکل پیدا شده و باعث تنگی نفس شه. به خصوص در نوع منتشر اون که به شکل اسکلرودرمی پیشرفته تر هم هستش، درگیری ریه بیشتر دیده می شه. در این بیماران تنگی نفس و سرفه های خشک می تونه نشونه درگیری ریه باشه و تشخیص اولیه این ناراحتی در این جور افراد خیلی مهمه، چون درگیری ریه می تونه باعث بالا رفتن فشار داخل شریان ریه و مشکلات به وجود اومده به وسیله نتیجه اون شه.

عضو دیگری که در این مریضی می تونه درگیر شه، کلیه ها هستن که در فرم منتشر بیشتر دیده می شن. ممکنه این افراد دارای فشار خون بالا (تنها علامت درگیری کلیه ها) باشن، که پیشنهاد می شه فشار خون اونا در هر بار چک شه.

ممکنه دچار تغییر رنگ ادرار شن و از نظر آزمایشگاهی هم مشکلاتی در اونا دیده شه. بعضی وقتا درگیری عضلات هم دیده می شه. درگیری مفاصل در این افراد می تونه به صورت درد، تورم مفاصل و محدودیت حرکتی مفصل باشه.

چیزی که بیشتر از دیگر علائم دلیل آزار مریض می شه؛ حالت رنگ پریدگی و کبودی پوسته که بدون این دست اون دست کردن بعد از سرما اتفاق میفته، که به این حالت " فنومن رینود " می گن و در این حالت چون خون رسانی در انتهای اندامای این افراد خوب نیس، ممکنه زخم ایجاد شه. این زخما دیر خوب می شن و بعضی وقتا ممکنه زخمای شون شدید شه و مقداری از انتهای انگشتان و انداما تخریب شده و از بین برن.

علائم این مریضی کدامه؟

علائم این مریضی بیشتر به صورت جلدیه که باعث ایجاد زخمای پوستی و سفتی پوست می شه. این سفتی کم کم پیشرفت کرده و بعد تغییر رنگ یافته که به صورت تیره شدن رنگ پوست خودنمایی پیدا میکنه. در این حالت عروق ریز برجسته ای در زیر پوست درست می شن که به اون در اصطلاح " تلانژکتازی پوستی " می گن.

کم کم نمای پوست این آدما به صورت کشیده و سفت می شه که در صورت، نمای خاصی پیدا می کنه؛ چینای عمودی دور لب زیاد می شه و باز شدن دهن دچار مشکل می شه و بخاطر این، بهداشت دهن و دندون هم دچار اشکال می شه. به غیر از اینا علائم  پوستی، گوارشی، کلیوی، ریوی، قلبی، علائم مفصلی و عضلانی هم ایجاد می شه که توضیحات اون قبلا داده شد.

راه های تشخیص این مریضی کدامه؟

تشخیص این مریضی بیشتر براساس معاینات بالینیه. یه معاینه بالینی دقیق به طور کامل مریضی رو مشخص می کنه. نمونه ورداری از پوست ارزش زیادی واسه تشخیص نداره، البته این کار یه راه عملی واسه تشخیص حساب می شه؛ ولی تشخیص قطعی با معاینه بالینی هم ممکن هستش و وقتی که در مریضی علائم مشخص سفتی پوست و فنومن رینود هم دیده می شه، تشخیص بالینی قطعی می شه و احتیاجی به بقیه مراحل مانند نمونه داری نیس.

البته از نظر آزمایشگاهی هم یه سری علائم هست. این افراد التهاب خون شون و سرعت رسوب گلبولای قرمز خون شون بالا میره و ممکنه کم خونی داشته باشن و یا پروتئینای فاز زیاد در اونا مثبت باشه و آنتی بادی هایی در خون شون موجود باشه که واسه تشخیص می تونیم از اونا استفاده کنیم.

ادامه داره …

دنیای سلامت – شماره ۱۴

*

منبع : tebyan.net

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *